ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ Η ΝΕΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Δυόμιση  και πλέον χρόνια μετά την καταδίκη της Ελλάδας από το ευρωπαϊκό δικαστήριο, λόγω μη συμμόρφωσής της με την Κοινοτική Οδηγία για την Ενεργειακή Αποδοτικότητα των Κτιρίων, εφαρμόζεται στην Ελλάδα ο ΚΕΝΑΚ (Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων).
 

Το γεγονός αυτό φέρνει μηχανικούς, κατασκευαστές, καταναλωτές αλλά και την αγορά δομικών υλικών και ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων αντιμέτωπους με μία νέα πραγματικότητα. Στόχος της νέας νομοθεσίας είναι να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας των υφιστάμενων και νεόδμητων κτιρίων καθώς και τις συνεπαγόμενες εκπομπές CO2.
Σύμφωνα με την αναθεωρημένη Κοινοτική Οδηγία του 2009, όπως και σε όλα τα κράτη μέλη, έτσι και στην Ελλάδα, από το 2020 όλα τα νέα κτίρια που κατασκευάζονται θα πρέπει να καταναλώνουν σχεδόν μηδενική ενέργεια, η οποία στο μεγαλύτερο ποσοστό της θα πρέπει να παράγεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Προς αυτή την κατεύθυνση, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ‘90, εδραιώθηκε η έννοια του παθητικού κτιρίου (Passivhaus), που στοχεύει στην ελάχιστη δυνατή κατανάλωση ενέργειας, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στις βέλτιστες συνθήκες εσωτερικού περιβάλλοντος. Η ιδέα του παθητικού κτιρίου, ξεκίνησε από την πόλη Ντάρμστατ της Γερμανίας το 1990 και οι προδιαγραφές του ενσωματώθηκαν στη Γερμανική νομοθεσία που αφορά την ενεργειακή συμπεριφορά των κτιρίων. Πιο συγκεκριμένα, ένα παθητικό κτίριο εκμεταλλεύεται στο μέγιστο δυνατό τα εσωτερικά θερμικά κέρδη, τα οποία προέρχονται από τη θερμότητα που ακτινοβολούν οι άνθρωποι, ο τεχνητός φωτισμός και οι ηλεκτρικές συσκευές, καθώς και τα κέρδη από την άμεση και έμμεση ηλιακή ακτινοβολία.

Καθώς όμως οι απώλειες θερμότητας ενός κτιρίου συντελούνται κατά κύριο λόγο μέσω του κελύφους και του αερισμού, πρωταρχικός στόχος ενός παθητικού κτιρίου είναι να μειώσει τις απώλειες αυτές, εστιάζοντας στα εξής:
•     Άρτια θερμομονωμένο κέλυφος
•     Εξάλειψη θερμογεφυρών
•     Υψηλή αεροστεγανότητα κελύφους
•     Χρήση παθητικών συστημάτων – βιοκλιματική σχεδίαση
•     Μηχανικό σύστημα αερισμού με ανάκτηση θερμότητας, που διασφαλίζει             άριστες συνθήκες εσωτερικού περιβάλλοντος

Τοποθετείται δηλαδή θερμομόνωση σε όλα τα δομικά στοιχεία του κελύφους, αποφεύγοντας τη δημιουργία θερμογεφυρών (ασυνέχειες στη θερμομονωτική στρώση, διαφορές πάχους και υλικού) και χρησιμοποιούνται κουφώματα και υαλοπίνακες με υψηλές προδιαγραφές, διασφαλίζοντας ένα αεροστεγές κτίριο. Επιπρόσθετα, για να μειωθούν οι απώλειες λόγω αερισμού, εγκαθίσταται ένα μηχανικό σύστημα αερισμού με σύστημα ανάκτησης θερμότητας. Σύμφωνα με τις Γερμανικές προδιαγραφές ένα τέτοιο κτίριο θα πρέπει να έχει ετήσια κατανάλωση για θέρμανση που δεν ξεπερνά τις 15kWh/m2  ετησίως, βάσει των Γερμανικών κλιματικών συνθηκών, κάτι που υιοθετείται από τις περισσότερες βορειοευρωπαϊκές χώρες. Στην Ελλάδα και λόγω ηπιότερων κλιματικών συνθηκών, μπορεί να επιτευχθεί χαμηλότερη κατανάλωση για θέρμανση, ενώ παράλληλα θα πρέπει να διασφαλιστεί η ελαχιστοποίηση των αναγκών για ψύξη το καλοκαίρι.

Παραδείγματα τέτοιων κτιρίων υπάρχουν πολλά στην Ευρώπη και ανά τον κόσμο. Οι αρχές του παθητικού κτιρίου μπορούν να εφαρμοστούν σε μια πληθώρα τυπολογιών νεόδμητων κτιρίων. Επιπρόσθετα, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, όπου υφιστάμενα κτίρια έχουν αναβαθμιστεί ενεργειακά και μετατραπεί σε παθητικά κτίρια.
Το πρώτο παθητικό κτίριο κατασκευάστηκε το 1991 στην περιοχή Κράνιχστάιν στην Πόλη Ντάρμστατ της Γερμανίας, από το Ινστιτούτο Passivhaus. Έκτοτε η ιδέα του παθητικού κτιρίου, εξαπλώνεται ραγδαία στην Ευρώπη. Δειλά έγιναν και τα πρώτα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση και στις χώρες της Βαλτικής. Εκεί, το 2008 σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε το πρώτο Passivhaus στην Gipka της Λεττονίας Εικόνα 1.
Καθώς, όπως η Ελλάδα έτσι και η Λεττονία, δεν έχουν θεσπίσει ακόμη συγκεκριμένες προδιαγραφές για αυτόν τον τύπο κτιρίου, οι μελετητές βασίστηκαν στο πρότυπο Passivhaus της Γερμανικής Νομοθεσίας.

Το κτίριο έχει συνολική επιφάνεια 240m² εκ των οποίων 178m2 θερμαινόμενη και περιλαμβάνει 3 υπνοδωμάτια, ένα μπάνιο και ένα WC, κουζίνα, σαλόνι και αποθήκη. Το κέλυφος του κτιρίου διαθέτει ισχυρό πάχος θερμομόνωσης, ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει ενεργειακά στο βαρύ λετονικό χειμώνα (Εικόνα 2).

Τα ανοίγματα του κτιρίου σχεδιάστηκαν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να εκμεταλλεύεται τα ηλιακά κέρδη στο μέγιστο βαθμό και να ελαχιστοποιείται η ανάγκη για τεχνητό φωτισμό (Εικόνα 3).

Επιπρόσθετα, το κτίριο λειτουργεί χωρίς μηχανικό σύστημα θέρμανσης, καθώς επαρκούν τα εσωτερικά θερμικά και ηλιακά κέρδη για τη θέρμανσή του Εικόνα 4. Συν τοις άλλοις, ο ζεστός αέρας που παράγεται στην κουζίνα λόγω του μαγειρέματος και στο μπάνιο λόγω των υδρατμών, απορροφάται από το μηχανικό σύστημα αερισμού, φιλτράρεται και στη συνέχεια απελευθερώνεται και πάλι στο κτίριο.

Στα δύο χρόνια λειτουργίας του κτιρίου οι κάτοικοι είναι απόλυτα ικανοποιημένοι, τόσο από την ενεργειακή συμπεριφορά του κτιρίου, όσο και από την ποιότητα εσωτερικού περιβάλλοντος. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως το 2009 οι Λετονοί βίωσαν το σφοδρότερο χειμώνα των τελευταίων τριάντα ετών και ότι το κτίριο λειτούργησε άψογα παρά τις αντίξοες κλιματικές συνθήκες. Ως εκ τούτου το κτίριο είχε σημαντική απήχηση και γνώρισε μεγάλη προβολή, εισάγοντας την έννοια του παθητικού κτιρίου στη λετονική πραγματικότητα. Ευελπιστεί δε κανείς πως όλο και περισσότερος κόσμος θα στρέφεται προς τα παθητικά κτίρια, καθώς αποδεικνύεται ότι μπορούν να ανταπεξέλθουν ακόμη και σε ακραίες κλιματικές συνθήκες.
Σε ότι αφορά την ελληνική πραγματικότητα, η εισαγωγή του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων, θα αναγκάσει τους μελετητές και το καταναλωτικό κοινό να στραφεί προς πιο αποδοτικά ενεργειακά κτίρια.
Η έννοια όμως του παθητικού κτιρίου, είναι αρκετά καινούρια και σαφώς εγείρει ερωτήματα.

Τα βασικότερα από αυτά είναι:

1. Ποιο είναι το επιπλέον κόστος κατασκευής ενός παθητικού κτιρίου σε σχέση με μια συμβατική κατασκευή;
Το επιπλέον κόστος κυμαίνεται συνήθως στο 7% - 10%, ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες και τον τύπο του κτιρίου, ενώ σχετίζεται κυρίως με το αυξημένο πάχος θερμομόνωσης και την ποιότητα των ανοιγμάτων. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως στις περισσότερες βορειοευρωπαϊκές χώρες, τα παθητικά κτίρια επιδοτούνται. Είναι δε σημαντικό πως στα παθητικά κτίρια δε τοποθετούνται μηχανικά συστήματα  θέρμανσης και ψύξης, οπότε δεν επιβαρύνεται το συνολικό κόστος κατασκευής από τέτοιου είδους εγκαταστάσεις.

2. Ποιος είναι ο χρόνος απόσβεσης;
Κατά μέσο όρο ο χρόνος απόσβεσης κυμαίνεται στα 8-10 χρόνια, ανάλογα με την τιμολογιακή πολιτική των πηγών ενέργειας στην εκάστοτε χώρα.

3. Μπορεί ένα τέτοιο κτίριο να κατασκευαστεί και στην Ελλάδα;
Ασφαλώς και μπορεί. Σε μια τέτοια περίπτωση θα δινόταν ιδιαίτερη βαρύτητα στα παθητικά συστήματα θέρμανσης και δροσισμού ώστε να μειωθούν όχι μόνο τα θερμικά, αλλά και τα ψυκτικά φορτία. Το Ινστιτούτο Passivhaus έχει εκπονήσει αντίστοιχες μελέτες και έχει μελετήσει παθητικά κτίρια στην περιοχή της Μεσογείου, αποδεικνύοντας την άριστη ενεργειακή συμπεριφορά τους ακόμη και σε πιο θερμά κλίματα.

4. Τα παθητικά κτίρια είναι βαρετά και ακαλαίσθητα;
Παρά τους πολλούς περιορισμούς και τις υψηλές προδιαγραφές που πρέπει να πληροί ένα κτίριο τύπου Passivhaus το αισθητικό αποτέλεσμα στην πλειονότητα των παραδειγμάτων είναι υψηλό. Ένα παθητικό κτίριο δε στερείται σε καμία περίπτωση design υψηλού επιπέδου. Εάν ο μελετητής διαθέτει την απαραίτητη εξοικείωση με τον ενεργειακό σχεδιασμό κτιρίων, την αντίστοιχη τεχνογνωσία και το σωστό υπόβαθρο, τότε το αισθητικό αποτέλεσμα είναι με βεβαιότητα άριστο.
 
5. Μπορούν όλα τα κτίρια να κατασκευαστούν ως παθητικά;
Κατά βάση ναι, αλλά θα πρέπει πάντοτε να σχεδιάζονται σύμφωνα με τις ελάχιστες προδιαγραφές του Passivhaus. Ένα κτίριο με καθαρούς όγκους και συμπαγή σχεδίαση είναι μία από αυτές. Επιπρόσθετα, ανάλογα με την τεχνοτροπία της περιοχής και τα ντόπια υλικά, το παθητικό κτίριο μπορεί να είναι πετρόχτιστο, ξύλινο ή οτιδήποτε άλλο προστάζει η αρχιτεκτονική.
6. Είναι αλήθεια πως στη χώρα μας δεν έχουν θεσπιστεί ακόμη συγκεκριμένοι ενεργειακοί τύποι κτιρίων γεγονός που συχνά οδηγεί σε ασάφειες;
Είναι γεγονός πως στην Ελλάδα δεν έχουν θεσπιστεί συγκεκριμένες προδιαγραφές για τα παθητικά κτίρια αλλά και για άλλους αντίστοιχους τύπους κτιρίων. Το γεγονός αυτό οδηγεί συχνά σε ασάφειες ως προς τον προσδιορισμό της ενεργειακής συμπεριφοράς ενός κτιρίου. Για το λόγο αυτό επιβάλλεται η σωστή ενημέρωση από την πλευρά του καταναλωτή και η υπευθυνότητα από πλευράς μελετητή.

7. Τα παθητικά κτίρια είναι περίπλοκες hight-tech κατασκευές;
Σε καμία περίπτωση! Το παθητικό κτίριο είναι ένα απλό, εύχρηστο και εργονομικό κτίριο. Το σύστημα μηχανικού αερισμού έχει λιγότερα κουμπιά από ότι ένα τηλεχειριστήριο τηλεόρασης και η αλλαγή των φίλτρων μπορεί να γίνει απλά και εύκολα από τους ενοίκους, χωρίς να χρειάζεται η επίσκεψη ειδικού συντηρητή.  

8. Επιτρέπεται να ανοίγει κανείς τα παράθυρα σε ένα παθητικό κτίριο;
Ασφαλώς και επιτρέπεται, απλώς δεν επιβάλλεται, καθώς η λογική του Passivhaus είναι να παρέχει στο κτίριο τον απαραίτητο φρέσκο αέρα αυτόματα. Ο αέρας φιλτράρεται από το σύστημα, ώστε να απορρίπτεται η σκόνη και η βρωμιά, σε αντίθεση με το φυσικό αερισμό. Με τον τρόπο αυτό η ποιότητα του αέρα μέσα στους χώρους είναι πάντοτε υψηλή. 

http://www.econ3.gr/readmore.php?article_id=90581311345308

Πηγή άρθρου : 

Ενδιαφέρον για πράσινα δάνεια κατοικίας

Ενδιαφέρον για «πράσινα δάνεια»

 Ικανοποιητική ανταπόκριση των καταναλωτών στο πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον»

Του Νικου Χ. Ρουσανογλου
Θετικής αποδοχής τυγχάνει μέχρι σήμερα το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ' οίκον», όπως προκύπτει από την κινητικότητα που παρουσιάζουν τις τελευταίες εβδομάδες τα γραφεία των συνεργαζόμενων τραπεζών, οι οποίες και χορηγούν τα σχετικά «πράσινα» δάνεια. Το πρόγραμμα έχει ήδη λάβει παράταση (κατάθεση αίτησης) έως τις 16 Μαΐου, προκειμένου να εξυπηρετηθούν καλύτερα οι ενδιαφερόμενοι, οι οποίοι, έχοντας ως στόχο να εκμεταλλευτούν τους βελτιωμένους όρους χρηματοδότησης, κινούνται για να επισκευάσουν/αναβαθμίσουν τμήματα των κατοικιών τους (ιδίως των εξοχικών που βρίσκονται εντός οικισμών).
Υπενθυμίζεται ότι στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν οι ιδιοκτήτες κατοικιών με οικοδομική άδεια πριν από το 1980. Μεταξύ των εργασιών που χρηματοδοτούνται (έως 15.000 ευρώ συνολικά) περιλαμβάνονται η αντικατάσταση κουφωμάτων (πλαίσια/υαλοπίνακες) και τοποθέτηση συστημάτων σκίασης, η τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κέλυφος του κτιρίου συμπεριλαμβανομένου του δώματος/στέγης και της πιλοτής. Επίσης, χρηματοδοτείται και η αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης και παροχής ζεστού νερού χρήσης. Από την πλευρά τους, οι τράπεζες (όχι μόνο όσες έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα), αλλά και οι υπόλοιπες προσφέρουν αυτή την περίοδο μια σειρά από «πράσινα» δάνεια, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύτερο φάσμα εργασιών και προϊόντων (π.χ. ακόμα και οικολογικού χαρακτήρα ηλεκτρικές συσκευές), ενώ ένα σημαντικό σκέλος τους αφορά και την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων για όσους το επιθυμούν.
Ετσι, για παράδειγμα, η Εθνική Τράπεζα προσφέρει το «Πράσινο Δάνειο» με κυμαινόμενο επιτόκιο 7,19% ύψους έως 30.000 ευρώ και διάρκειας μέχρι 7 χρόνια. Το δάνειο «Ενεργειακή Εθνοστέγη», που χορηγείται με προϋποθέσεις στεγαστικού, και δάνειο για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε ταράτσες ή στέγες, ύψους έως 50.000 ευρώ, με διάρκεια έως 15 χρόνια και κυμαινόμενο επιτόκιο euribor τριμήνου + περιθώριο 3,95%. Η Alpha Bank προσφέρει δάνειο για την ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας ή για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών με επιτόκιο 8,75% (ύψος δανείου έως 40.000 ευρώ με διάρκεια 7 χρόνια), καθώς και στεγαστικό δάνειο για την ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας με σταθερό ή κυμαινόμενο επιτόκιο (ανάλογο των στεγαστικών) ύψους έως 100.000 ευρώ με διάρκεια μέχρι 20 χρόνια. Η Eurobank χορηγεί το «Πράσινο Δάνειο Κατοικίας» για την ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας και για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων στις στέγες ή τις ταράτσες των σπιτιών.
Πηγή: εφημερίδα Καθημερινή http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_tile1_5_16/05/2011_390967

Χαλαρώνουν τα κριτήρια για την «Εξοικονόμηση κατ' Οίκον»

Τη συνέχεια του «Εξοικονόμηση κατ' Οίκον», μέχρι εξαντλήσεως των πόρων ανά Περιφέρεια, ανακοίνωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος. Το πρόγραμμα τροποποιείται, ώστε να μπορούν να υπαχθούν σε αυτό μεμονωμένα διαμερίσματα πολυκατοικίας χωρίς προϋποθέσεις.

Σύμφωνα με τις αλλαγές στους όρους που ανακοινώθηκαν, επιλέξιμα είναι τα κτήρια που έχουν κατασκευαστεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1989 και βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης έως 2.100 ευρώ/τ.μ.

Οι εισοδηματικές κατηγορίες των ωφελουμένων από τρεις γίνονται δύο και τα αντίστοιχα κίνητρα έχουν ως εξής:

1. Ιδιοκτήτες επιλέξιμων κατοικιών, των οποίων το ατομικό ή το οικογενειακό δηλωθέν εισόδημα δεν ξεπερνά τις 40.000 € ή τις 60.000 € αντίστοιχα: Τα κίνητρα περιλαμβάνουν επιδότηση επιτοκίου 100% (άτοκο δάνειο) σε συνδυασμό με επιχορήγηση ύψους 35%.
2. Ιδιοκτήτες επιλέξιμων κατοικιών, των οποίων το ατομικό ή το οικογενειακό δηλωθέν εισόδημα βρίσκεται μεταξύ 40.000 και 60.000 € ή 60.000 και 80.000 € αντίστοιχα: Τα κίνητρα περιλαμβάνουν επιδότηση επιτοκίου 100% (άτοκο δάνειο) σε συνδυασμό με επιχορήγηση ύψους 15%.

Σημειώνεται πως:

• Η εξοικονόμηση που πρέπει να επιτευχθεί από τις παρεμβάσεις του Προγράμματος αντιστοιχεί στο 30% της κατανάλωσης του κτηρίου αναφοράς

•Στις επιλέξιμες δαπάνες συμπεριλαμβάνονται όλες οι πρόσθετες εργασίες και επεμβάσεις που απαιτούνται για την τεχνικά ορθή ολοκλήρωση των παρεμβάσεων όπως αποξηλώσεις/ καθαιρέσεις και αποκομιδή, επεμβάσεις στη στέγη (π.χ. αντικατάσταση κεραμιδιών), κλπ. Επίσης στην κατηγορία «αντικατάσταση κουφωμάτων και συστημάτων σκίασης» περιλαμβάνεται και η τοποθέτηση μη σταθερών εξωτερικών σκιάστρων.

•Ο μέγιστος χρόνος υλοποίησης των παρεμβάσεων μειώνεται σε 4 μήνες από την υπογραφή της δανειακής σύμβασης

Οι τροποποιήσεις στους όρους του προγράμματος θα ισχύουν και για τις αιτήσεις που έχουν ήδη γίνει.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο, έχουν γίνει περισσότερες από 30.000 αιτήσεις στις τράπεζες και έχουν προεγκριθεί περίπου οι μισές.

http://www.enet.gr/?i=news.el.ecoenet&id=275832

Πέφτει η οικοδομική δραστηριότητα ανεβαίνουν τα υλικά.

Του Νικου Χ. Ρουσανογλου
Μπορεί η οικοδομική δραστηριότητα να έχει υποχωρήσει στο ναδίρ και να βαίνει σταθερά μειούμενη, τη στιγμή που και η ζήτηση για βασικά οικοδομικά υλικά είναι κατά 30% χαμηλότερη τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με αναφορές ανώτατων στελεχών της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ, εντούτοις, το κόστος των οικοδομικών υλικών συνεχίζει να αυξάνεται, αψηφώντας κάθε λογική. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, κατά τον Φεβρουάριο, ο γενικός δείκτης τιμών υλικών κατασκευής νέων κτιρίων κατοικιών αυξήθηκε με ρυθμό 4,2%, έναντι του αντίστοιχου μήνα του προηγούμενου έτους. Συγκριτικά με τον Ιανουάριο, η άνοδος διαμορφώθηκε σε 0,3%. Αντίστοιχα, ο μέσος δείκτης του δωδεκαμήνου Μαρτίου 2010 - Φεβρουαρίου 2011, σε σύγκριση προς τον ίδιο δείκτη του δωδεκαμήνου Μαρτίου 2009 - Φεβρουαρίου 2010, παρουσίασε αύξηση 3,4%, έναντι μείωσης 0,9% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων προηγούμενων δωδεκαμήνων.

Τις τελευταίες ημέρες, έχουν πυκνώσει οι φωνές των μηχανικών που ζητούν έλεγχο της ανεξέλεγκτης πορείας των τιμών των υλικών. Μάλιστα, ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ) έκανε πρόσφατα λόγο για «ολιγοπώλια-καρτέλ», επισημαίνοντας ορθά ότι όσο μειώνεται η οικοδομική δραστηριότητα, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι τιμές των δομικών υλικών. Είχε προηγηθεί η νέα άνοδος των τιμών τον Ιανουάριο, αυτή τη φορά με ρυθμό 3,9% συγκριτικά με τον αντίστοιχο μήνα του 2010. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταξύ Ιανουαρίου 2011 και Ιανουαρίου 2010 οι τιμές σωλήνων χαλκού αυξήθηκαν κατά 25,1%, του σιδηρού οπλισμού 16,3%, των χάλκινων αγωγών κατά 15,7% και των πλαστικών - συνθετικών σωλήνων κι εκείνων που κατασκευάζονται από ινοτσιμέντο κατά 13,4%. Θυμίζουμε ότι ο ΣΕΒ είχε στραφεί κατά των αμοιβών των μηχανικών, πριν από μερικούς μήνες, διατεινόμενος ότι το κόστος των κατασκευών μπορεί να μειωθεί κατά 3,5% - 4,5% από την κατάργηση του Κώδικα Αμοιβών. Eτσι ξεκίνησε η διαμάχη μεταξύ των δύο φορέων, με το ΤΕΕ να αναφέρει πως παρ’ ότι η οικοδομική δραστηριότητα έχει εκμηδενιστεί και τα δημόσια έργα που εκτελούνται είναι ελάχιστα συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, οι τιμές των δομικών υλικών συνεχίζουν να αυξάνονται. Σημειωτέον ότι το κόστος των υλικών αποτελεί το 55% - 60% του συνολικού κόστους ενός έργου. Σε κάθε περίπτωση, ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει ότι το κόστος των δομικών υλικών βρίσκεται σε επίπεδα που δεν δικαιολογούνται με βάση την υφιστάμενη ζήτηση, έστω κι αν οι τιμές του πετρελαίου, που αποτελεί κεντρικό παράγοντα στη διαμόρφωση του κόστους παραγωγής ορισμένων τουλάχιστον υλικών, είναι αυξημένες.

Περισσότεροι στο «Εξοικονομώ κατ' Οίκον»

Διευρυμένα κριτήρια για την υπαγωγή στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ' Οίκον» προβλέπει η τελική προκήρυξη, η οποία θα δημοσιευθεί την 1η Φεβρουαρίου.

Η απόφαση που υπέγραψαν η υπουργός Περιβάλλοντος, Τίνα Μπιρμπίλη, και ο υφυπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης, Παναγιώτης Ρήγας, προβλέπει ότι η υποβολή των αιτήσεων θα γίνεται μέχρι τις 31 Μαρτίου.

Τα σπίτια που θα μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα για την ενεργειακή τους αναβάθμιση (π.χ. με την αντικατάσταση κουφωμάτων και καυστήρων και τη μόνωσή τους), θα βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης έως 1.750 ευρώ ανά τ.μ. Οι αρχικοί σχεδιασμοί αφορούσαν σε τιμή ζώνης έως 1.500 ευρώ ανά τ.μ.

Αλλαγές προβλέπονται και στα εισοδηματικά κριτήρια για την υπαγωγή στο πρόγραμμα. Συγκεκριμένα:

• Άτοκο δάνειο και επιχορήγηση ίση με το 30% της δαπάνης θα πάρουν όσοι έχουν ατομικό ή το οικογενειακό δηλωθέν εισόδημα που δεν ξεπερνά τις 22.000 ευρώ ή τις 40.000 ευρώ αντίστοιχα.

• Χαμηλότοκο δάνειο με σταθερό επιτόκιο 4,93% για 4 έτη και επιχορήγηση ύψους 15% θα πάρουν όσοι έχουν ατομικό ή οικογενειακό εισόδημα  22.000-40.000 ευρώ ή 40.000-60.000 ευρώ αντίστοιχα.

• Χαμηλότοκο δάνειο με σταθερό επιτόκιο 4,93% για 4 έτη θα δίνεται σε όσους έχουν ατομικό εισόδημα έως 60.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 75.000 ευρώ.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλέσουν τον τηλεφωνικό αριθμό 210 9797400 ή να επισκεφθούν τον ιστότοπο που έχει δημιουργήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος (exoikonomisi.ypeka.gr).

Στο φως 70 ετών αυθαιρεσίες

Από τον Μαραθώνα και την Παλιά και τη Νέα Πεντέλη θα ξεκινήσει, πιθανότατα στις 28 Μαρτίου, η ανάρτηση των πρώτων δασικών χαρτών της χώρας. Πρόκειται για το πιλοτικό πρόγραμμα του υπουργείου Περιβάλλοντος, που πέρασε από πολλές αναβολές και καθυστερήσεις. Αν πετύχει, θα επιταχυνθούν οι διαδικασίες σε 330 προ-καλλικρατικούς δήμους που έχουν εκπονηθεί στο πλαίσιο του Κτηματολογίου.

Οι δασικοί χάρτες θα αποκαλύψουν παρανομίες, κυρίως καταπατήσεις δασών και καμένων δασικών εκτάσεων. Ανοιχτό παραμένει το θέμα των αυθαιρέτων ή και των κτηρίων που έχουν κατασκευαστεί με νόμιμη άδεια μέσα σε δάση. Από το υπουργείο διευκρινίζεται ότι το πρώτο βήμα είναι η καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης. Με βάση την εικόνα που θα προκύψει, όπου διαπιστώνονται μη αναστρέψιμες καταστάσεις θα αναζητηθούν ειδικές λύσεις στο πλαίσιο του Συντάγματος. Μια σκέψη που διαμορφώνεται είναι το «ισοζύγιο δάσους», που προβλέπει την αναδάσωση καμένων εκτάσεων ή και τη δημιουργία νέων δασών σε δημόσια γη με έσοδα από τα πρόστιμα αυθαιρέτων που θα επιβληθούν.

Αναφέρεται χαρακτηριστικά η περίπτωση της Ανθούσας, με 3.900 στρέμματα πυκνοδομημένων περιοχών, οι οποίες είχαν δασικό χαρακτήρα πριν από το 1945 και επομένως δεν μπορούν να ενταχθούν στο σχέδιο. Ανάλογα ζητήματα έχουν ανακύψει για τη Σταμάτα, τον Αγιο Στέφανο και τμήμα της Ανοιξης. Υπολογίζεται ότι μόνον στο δασαρχείο Πεντέλης εκκρεμούν 22.000 αιτήσεις αποχαρακτηρισμού, ενώ στο σύνολο της χώρας παραμένουν επί χρόνια στα συρτάρια πάνω από 2 εκατ. περιπτώσεις.

Για τμήματα των χαρτών για τα οποία δεν θα υποβληθούν ενστάσεις υπολογίζεται ότι ώς τον Ιούνιο θα ξεμπλοκαριστούν οι διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών, οι οποίες έχουν επιβληθεί με το νόμο 3889/2010 στις εκτός σχεδίου περιοχές της βορειοανατολικής Αττικής. Στις υπόλοιπες, που εκτιμάται ότι θα είναι και οι περισσότερες, θα χρειαστεί να περιμένουν ώς το φθινόπωρο.

Οι ιδιοκτήτες των τριών περιοχών θα πληροφορηθούν για τους δασικούς χάρτες από το Διαδίκτυο, τα κατά τόπους δημοτικά καταστήματα, αλλά και το ειδικό γραφείο υποδοχής που ετοιμάζεται στο Μαρκόπουλο, με προοπτική να καλύψει και τους δήμους που θα ακολουθήσουν. Οι αντιρρήσεις κατατίθενται στα ΚΕΠ και μέσω Διαδικτύου.

Οι χάρτες εκπονήθηκαν από ιδιώτες μελετητές με ευθύνη της εταιρείας του Κτηματολογίου και στη συνέχεια παραδόθηκαν στα αρμόδια δασαρχεία, που χάραξαν τις πράσινες γραμμές, οι οποίες οριοθετούν τα δάση και τις δασικές εκτάσεις από τις υπόλοιπες κατηγορίες γης. Ο χαρακτηρισμός έγινε με βάση τις αεροφωτογραφίες του 1937 για την Αττική και του 1945 για την υπόλοιπη χώρα, ενώ σε περιπτώσεις που υπάρχουν ασάφειες χρησιμοποιούνται και νεότερες λήψεις. Δασική θεωρείται μια έκταση αν έχει δασοκάλυψη τουλάχιστον 15%, όπως προβλέπει το άρθρο 3 του νόμου 998/1979.

Οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες έχουν περιθώριο να υποβάλουν τις αντιρρήσεις τους εντός 45 ημερών από την τελευταία καταχώριση στον Τύπο με την οποία γνωστοποιείται η ανάρτηση του δασικού χάρτη. Το περιθώριο αυξάνεται στις 65 ημέρες για ιδιοκτήτες που κατοικούν στο εξωτερικό. Μαζί με την αίτηση πληρώνουν και παράβολο, που καθορίζεται με υπουργική απόφαση, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί τις επόμενες ημέρες στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το ύψος του ξεκινά από 50 ευρώ και αυξάνεται ώς τα 4.000 ευρώ, ανάλογα με την επιφάνεια του ακινήτου για το οποίο υποβάλλονται οι αντιρρήσεις.

Η επιτροπή εκδίκασης είναι υποχρεωμένη να εξετάσει τις αντιρρήσεις μέσα σε δύο μήνες και στη συνέχεια γίνεται η οριστική ανάρτηση των δασικών χαρτών. Οσοι έχουν αντιρρήσεις για τη διαδικασία γνωμοδότησης της επιτροπής για την ιδιοκτησία τους διατηρούν το δικαίωμα να προσφύγουν στο διοικητικό δικαστήριο.

Τίτλοι από το 1837

Διευκρινίζεται ότι οι δασικοί χάρτες απλώς χαρακτηρίζουν μια περιοχή και δεν αγγίζουν ιδιοκτησιακά ζητήματα. Ωστόσο, εμμέσως παρεμβαίνουν στο ιδιοκτησιακό, αφού σε περίπτωση που μια έκταση χαρακτηριστεί δασική, ο πολίτης που εγείρει δικαιώματα οφείλει να προσκομίσει τίτλους ιδιοκτησίας από το 1837, έτος κατά το οποίο ψηφίστηκε ο νόμος 21 περί δασικών χαρτών. Σήμερα αναγνωρίζονται ιδιωτικά δάση, αλλά η επιτρεπόμενη δόμηση σε αυτά είναι στην ουσία μηδενική.

«Οι δασικοί χάρτες είναι πρώτη προτεραιότητα για το υπουργείο Περιβάλλοντος», διευκρίνισε στην «Ε» ο αρμόδιος υφυπουργός Θάνος Μωραΐτης, που παραδέχεται ότι κατά τη διαδικασία προέκυψαν καθυστερήσεις και επιλύθηκαν προβλήματα που είναι αναπόφευκτα για ένα έργο τέτοιας κλίμακας. Σημειώνει ωστόσο ότι «οι χάρτες απαντούν στην κακοδιοίκηση, αίρουν την αδιαφάνεια που μαστίζει τη δημόσια διοίκηση και εισφέρουν στο λαϊκό αίτημα για δημοκρατία στην εφαρμογή των αποφάσεων της πολιτείας», υπογραμμίζοντας ότι οι δασικοί χάρτες αφορούν το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας.