Στοίχημα, η εξοικονόμηση ενέργειας και η αύξηση των ΑΠΕ

Ο Δρ. Μάνθος Σανταμούρης είναι ο νέος Πρόεδρος του ΚΑΠΕ, έχοντας πίσω του μια μακρόχρονη και διακεκριμένη πορεία στον χώρο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τις εφαρμογές της στο δομημένο περιβάλλον. Είναι καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος.
Αναλάβατε πρόσφατα τη θέση του προέδρου του ΚΑΠΕ σε μια κρίσιμη συγκυρία όπου αναθεωρείται όλο το προϋπάρχον πλαίσιο κατασκευής και ανακαίνισης κτιρίων σε σχέση με την ενέργεια που καταναλώνουν. Είστε αισιόδοξος για το μέλλον; Μπορούν πράγματι να αλλάξουν τα δεδομένα γρήγορα και αποτελεσματικά, όσον αφορά τα ενεργοβόρα κτίρια;
O τομέας των κτιρίων στην Ελλάδα αφέθηκε στην τύχη του για πάνω από τριάντα χρόνια. Μετά το 1979 και ως σήμερα δε σχεδιάστηκε καμιά νομοθετική πρωτοβουλία με στόχο την ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση του κτιριακού περιβάλλοντος. Σαν συνέπεια του ανεπαρκούς νομοθετικού πλαισίου, της αύξησης της κτιριακής επιφάνειας που χρησιμοποιούμε ανά άτομο, της δραματικής διείσδυσης του κλιματισμού, της παλαιότητας των κτιρίων και της εξαιρετικά σημαντικής κλιματικής μεταβολής στο αστικό περιβάλλον, η ενεργειακή κατανάλωση των κτίριων εκτοξεύθηκε στην Ελλάδα. Στη χώρα μας, για πολλές δεκαετίες δεν έχουν εφαρμοστεί σχεδιασμένες πολιτικές αναβάθμισης του αποθέματος των κτιρίων. Η αγορά, χωρίς καμία απολύτως βοήθεια και από μόνη της, ενσωμάτωσε κάποιες τεχνολογίες με πολύ αργό ρυθμό. Αποτέλεσμα της εγκληματικής αυτής απραξίας ήταν η χώρα μας να παρουσιάζει τον βραδύτερο ρυθμό περιβαλλοντικής και ενεργειακής τεχνολογικής βελτίωσης των κτιρίων και παράλληλα να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη κλιματικά ανοιγμένη ενεργειακή κατανάλωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι πολίτες χαμηλού εισοδήματος αναγκάζονται να ξοδεύουν υπέρογκα ποσά για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες και η χώρα να σκορπά άσκοπα τεράστια ποσά για την αγορά ενέργειας και την κατασκευή νέων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, η περιβαλλοντική ποιότητα του κτιριακού περιβάλλοντος υποβαθμίστηκε δραματικά και οι πόλεις μας πάσχουν από σημαντική θερμοκρασιακή αύξηση. Έτυχε στην παρούσα πολιτική και επιστημονική ηγεσία να αντιμετωπίσει επιτέλους το πρόβλημα αυτό. Έγιναν ήδη οι απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις και επιτέλους η χώρα απέκτησε ένα σύγχρονο νομικό και τεχνικό πλαίσιο. Όσο και να φαίνεται εύκολο, το πρώτο αυτό βήμα σάς βεβαιώνω ότι ήταν πολύ δύσκολο. Έπρεπε να σπάσει συσσωρευμένη πέτρα τριάντα χρόνων, να αλλάξουν λογικές και νοοτροπίες στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, να αντιμετωπιστούν αντιδράσεις και καλώς εννοούμενα συμφέροντα. Νομίζω, ότι παρά τα προβλήματα και τις καθυστερήσεις, η πολιτική ηγεσία τα κατάφερε πολύ καλά. Τώρα πια μένουν μπροστά μας τα πολύ δύσκολα. Πρέπει αφενός να εφαρμόσουμε το νέο νομοθετικό πλαίσιο, να μην το αφήσουμε να εκφυλιστεί και αφετέρου να σχεδιάσουμε και εφαρμόσουμε μεγάλα προγράμματα, ώστε να εξασφαλίσουμε την προσαρμογή της χώρας μας στα νέα απαιτητικά ευρωπαϊκά δεδομένα και να καλύψουμε την απραξία τριάντα χρόνων. Ασφαλώς και είμαι αισιόδοξος. Αν δεν ήμουν δεν θα συμμετείχα στην προσπάθεια αυτή. Ναι, μπορούμε να βελτιώσουμε την υπάρχουσα κατάσταση. Με σχεδιασμό, με δράση με επίμονη και επιστημονική δουλειά. Η αλλαγή δεν θα είναι εύκολη, δεν θα είναι γρήγορη, δε θα είναι χωρίς κόστος και απώλειες για όλους εμάς που εμπλεκόμαστε, αλλά θα γίνει οπωσδήποτε. Θα βλέπουμε αργά και σταθερά τα αποτελέσματα αλλά κυρίως θα βλέπουμε κάθε μέρα μια αλλαγή νοοτροπίας και μια αλλαγή αντιμετώπισης των κτιρίων από τη διοίκηση και τον επιστημονικό κόσμο.
Για τη θητεία σας τα επόμενα χρόνια στο ΚΑΠΕ, έχετε θέσει κάποια προσωπικά στοιχήματα; Σε ποιους βασικούς άξονες θα κινηθείτε και ποιους στόχους για τη χώρα μας σκοπεύετε να θέσετε;
Το στοίχημα είναι ένα και μοναδικό. Να εξοικονομήσουμε ενέργεια και να αυξήσουμε τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα. Ειδικότερα, όσον αφορά τον κτιριακό τομέα, στοχεύουμε να βελτιώσουμε την ποιότητα του κτιριακού περιβάλλοντος με συνεχείς και διαρκείς διαδικασίες νομοθετικής, τεχνικής και οικονομικής φύσης. Είναι σαφές ότι η ένταση των δράσεων τεχνολογικής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος που απαιτείται να αναληφθούν στην χώρα μας, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα έντονη. Το όποιο σχετικό πρόγραμμα οφείλει να περιλαμβάνει μαζικές παρεμβάσεις πλήρως σχεδιασμένες και με απόλυτο συντονισμό με όλες της δυνάμεις που επεμβαίνουν στην αγορά, ώστε να μειωθεί σημαντικά η ενεργειακή κατανάλωση του κτιριακού τομέα και να αναβαθμιστεί η περιβαλλοντική του ποιότητα, να μειωθεί σημαντικά το κατασκευαστικό κόστος που απαιτείται, να επιβαρυνθούν οι ιδιοκτήτες των κτιρίων, ώστε να ανακαινίσουν τα κτίριά τους, να μειωθεί εξίσου σημαντικά το λειτουργικό κόστος των κτιρίων, να δημιουργηθεί σημαντικό οικονομικό αντικείμενο για την κατασκευαστική βιομηχανία, να τονωθεί η αγορά βιομηχανικών ενεργειακών προϊόντων που παρουσιάζουν μεγάλη παραμένουσα αξία στη χώρα και να δημιουργηθεί σημαντικός αριθμός νέων θέσεων εργασίας. Παραλληλα, να σχεδιαστούν επιδεικτικές δράσεις που θα προετοιμάσουν τη χώρα να δεχτεί την αυριανή τεχνολογία αλλά και να προετοιμαστεί η ελληνική βιομηχανία, ώστε να σχεδιασει και να παράγει προϊόντα, συστήματα και υπηρεσίες που θα τη φέρουν στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας τεχνολογίας. Έτσι, σχεδιάσαμε το Εθνικό Πρόγραμμα Εξοικονόμησης Ενέργειας για το Κτιριακό Περιβάλλον, το “Κτίζοντας το Μέλλον”. Ένα πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα, ίσως το πιο φιλόδοξο της Ευρώπης, που περιλαμβάνει κύρια δράσεις ενσωμάτωσης προηγμένης και ώριμης τεχνολογίας στο σύνολο του κτιριακού αποθέματος που θα επιτύχουν τη σημαντική μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και τη βελτίωση της περιβαλλοντικής τους ποιότητας. Παράλληλα, περιλαμβάνει επιδεικτικές δράσεις σε έργα πραγματικής κλίμακας προϊόντων και τεχνολογιών υψηλής ενεργειακής και περιβαλλοντικής απόδοσης που παρουσιάζουν αυξημένη παραμένουσα αξία στην χώρα, ώστε να διευκολυνθεί η διείσδυσή τους στην πραγματική αγορά αλλά και ταυτόχρονα να προωθηθούν οι σχετικές ενεργειακές πολιτικές που έχουν σχεδιαστεί, π.χ. κτίρια μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης. Τέλος, περιλαμβάνει δράσεις συντονισμένης βιομηχανικής και ακαδημαϊκής έρευνας, ώστε να σχεδιαστούν και αναπτυχτούν βιομηχανικά προϊόντα υψηλής ενεργειακής και περιβαλλοντικής απόδοσης και ποιότητας και τα οποία θα παρουσιάζουν ιδιαίτερα αυξημένο δυναμικό εμπορικής επιτυχίας. Το εθνικό αυτό πρόγραμμα για την πράσινη κατασκευή απαιτεί εθνική συνεννόηση και συνεργασία και σχεδιάστηκε σαν τέτοιο. Κράτος, πιστωτικά ιδρύματα, κατασκευαστές, βιομηχανία, μελετητές, εγκαταστάτες και πολίτες ενώνουν τις δυνάμεις τους και συμφωνούν σε ένα πλαίσιο αρχών εφαρμογής πρωτόγνωρο για την χώρα μας. Ένα πλαίσιο που ορίζει ότι θα κατασκευαστούν μόνο υψηλής ποιότητας έργα, ότι οι οικονομικοί όροι θα είναι ευνοϊκοί για όλους και ότι θα χρησιμοποιηθούν τεχνικές και τεχνολογίες που παρουσιάζουν παραμένουσα αξία για την χώρα και τους πολίτες και ότι τελικά ο μεγάλος κερδισμένος θα είναι πάντα ο έλληνας πολίτης. Ολοι στο ΚΑΠΕ δουλεύουμε πολύ εντατικά και με τεράστια όρεξη, ώστε να βάλουμε το πρόγραμμα αυτό σε δράση. Έχουμε κινητοποιήσει όλες σχεδόν τις επαγγελματικές ενώσεις στον τομέα του κτιρίου, καθώς και τους περισσότερους ειδικούς επιστήμονες από τα πανεπιστήμια και την αγορά που δουλεύουνε εντατικά μαζί μας. Σκοπεύουμε τα επόμενα τρία – τέσσερα χρόνια να ανακαινίσουμε ενεργειακά περί τα δύο εκατομμύρια κτίρια, να κατασκευάσουμε πράσινες γειτονιές μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης, να κατασκευάσουμε πράσινα σχολεία και πράσινα δημόσια και εμπορικά κτίρια, να βάλουμε στην αγορά τις εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών αλλά και παράλληλα να συντονίσουμε τη βιομηχανική και επιστημονική κοινότητα, ώστε να σχεδιάσουμε και να κατασκευάσουμε υλικά και προϊόντα που θα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας καινοτομίας. Υπάρχει πιο ωραίο στοίχημα από αυτό;
Πρόσφατα αναθεωρήθηκε η κοινοτική οδηγία για την ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων, γνωστή και ως EPBD. Τι νέο φέρνει αυτή η τροποποίηση και πώς θα επηρεάσει την εφαρμογή του ΚΕΝΑΚ στη χώρα μας;
O κτιριακός ενεργειακός κώδικας μιας χώρας πρέπει να παραμένει συνεχώς ζωντανός και να προσαρμόζεται στις νέες απαιτήσεις και προκλήσεις. Έτσι και ο ΚΕΝΑΚ πρέπει στα αμέσως επόμενα χρόνια να αναθεωρείται συνεχώς, ώστε να φτάσουμε στο τέλος της δεκαετίας σε έναν κώδικα που θα εξασφαλίζει το σχεδιασμό και την κατασκευή κτιρίων σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης. Αυτό προϋποθέτει αφενός μια σοβαρή δημόσια διοίκηση που θα επιταχύνει την εφαρμογή της ισχύουσας κάθε φορά νομοθεσίας παράλληλα με την προετοιμασία της μελλοντικής αναθεώρησης και αφετέρου έναν επιστημονικό και κατασκευαστικό κόσμο που θα προσαρμόζεται σχετικά γρήγορα και θα εφαρμόζει με ακρίβεια και χωρίς αστοχίες τον όποιο κανονισμό. Το τελευταίο είναι το πλέον σημαντικό. Όλες οι πειραματικές μελέτες σχετικά με το βαθμό εφαρμογής του κανονισμού θερμομόνωσης που εφαρμόζαμε έως πρόσφατα έδειξαν ότι ο βαθμός αστοχίας ήταν εξωφρενικά μεγάλος. Δεν αρκεί λοιπόν να σχεδιαστεί ένας προηγμένος και προοδευτικός ενεργειακός κανονισμός αλλά πρέπει και να εφαρμόζεται. Εδώ, το σώμα των ενεργειακών επιθεωρητών μπορεί να βοηθήσει πάρα πολύ. Αρκεί να γίνεται πραγματική επιθεώρηση και όχι διεκπεραίωση υποχρεώσεων εκτελώντας ένα πρόγραμμα σε έναν υπολογιστή. Είναι ένα πολύ μεγάλο στοίχημα και ελπίζω να κερδηθεί. Το ΚΑΠΕ έχει την τεχνογνωσία, τη θέληση και είναι διαθέσιμο να βοηθησει σε όλα τα επίπεδα.
Δρ. Μ. Σανταμούρης: Στοίχημα, η εξοικονόμηση ενέργειας και η αύξηση των ΑΠΕ

24 Μαστιχοχώρια ταξιδεύουν στην Πόλη

Εικόνες του Στρατή Βογιατζή από αρχοντόσπιτα, κελάρια, παντοπωλεία, κουρεία και καφενεία της Χίου, στον πολιτιστικό οργανισμό DEPO

Η έκθεση με τίτλο «Εσωτερικός κόσμος-Χίος» εγκαινιάζεται αύριο και θα μείνει ανοιχτή για το κοινό ως τις 14 Ιανουαρίου

Τα Μαστιχοχώρια της Χίου ταξιδεύουν στην Κωνσταντινούπολη. Εικόνες του Στρατή Βογιατζή από τα 24 χωριά που ασχολούνται αποκλειστικά με την παραγωγή μαστίχας φιλοξενούνται σε μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση στην αίθουσα του πολιτιστικού οργανισμού DEPO, στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης.

Ο Στρ. Βογιατζής φωτογράφιζε για περίπου 2,5 χρόνια το εσωτερικό σπιτιών από τα Μαστιχοχώρια, ενώ στην έκθεση παρουσιάζεται και ένα βίντεο διάρκειας 18 λεπτών με τίτλο «Μέσα στον εσωτερικό κόσμο», που περιγράφει την πορεία των φωτογραφήσεων. Η έκθεση με τίτλο «Εσωτερικός κόσμος - Χίος» εγκαινιάζεται αύριο και θα μείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 14 Ιανουαρίου 2012.

Θυμίζει Πομπηία
Ο καλλιτέχνης φωτογραφίζει αρχοντόσπιτα, λαϊκά σπίτια, κελάρια, αποθήκες, παντοπωλεία, κουρεία και καφενεία, αποτυπώνοντας χώρους που κατοικούνται ή άλλους, παρατημένους εδώ και χρόνια, με μια στρώση σκόνης πάνω τους που θυμίζει Πομπηία ή το Ακρωτήρι της Σαντορίνης. Μπαίνει σαν προσκυνητής μέσα στα ιερά και όσια της συλλογικής μνήμης για να καταλάβει και να νιώσει τον τρόπο ζωής των κατοίκων στα γραφικά Μαστιχοχώρια. Και μπορεί οι άνθρωποι να απουσιάζουν από τις φωτογραφίες του Βογιατζή, ωστόσο τα ίχνη τους και η παρουσία τους είναι ορατά σε κάθε εικόνα.

Η έκθεση παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της PhotoBiennale/21η Διεθνής Φωτογραφική Συνάντηση στη Θεσσαλονίκη, στη Χίο, στο Τορίνο και στην Τεργέστη. Οι φωτογραφίες ανήκουν στη συλλογή του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, που συμμετέχει στη διοργάνωση μαζί με τον πολιτιστικό οργανισμό DEPO, ο οποίος ανακατασκεύασε μια παλιά καπναποθήκη στην Κωνσταντινούπολη και φιλοξενεί εκεί τις εκδηλώσεις του.

Πηγή άρθρου :http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=23135&subid=2&pubid=63592978

Αντιρρήσεις στους δασικούς χάρτες Πεντέλης, Ν. Πεντέλης και Μαραθώνα

Σχεδόν 3.000 αντιρρήσεις υποβλήθηκαν για τους δασικούς χάρτες Πεντέλης, Νέας Πεντέλης και Μαραθώνα, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η «Κτηματολόγιο ΑΕ». Αφορούν σε έκταση 21.216 στρεμμάτων.

Το 1/3 των αντιρρήσεων υποβλήθηκε ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής εφαρμογής υποβολής αντιρρήσεων (986 αντιρρήσεις). Οι υπόλοιπες στο Γραφείο Υποστήριξης Ανάρτησης Δασικών Χαρτών. Ογδόντα υποβλήθηκαν από πρόσωπα που δήλωσαν κάτοικοι εξωτερικού.

Μεταξύ άλλων, υποβλήθηκαν και 25 αντιρρήσεις, που αφορούν έκταση 15 στρεμμάτων με αιτίαση ότι οι εκτάσεις αυτές έχουν παραλειφθεί να χαρακτηριστούν δασικές, ενώ είναι.

Οι αντιρρήσεις που υποβλήθηκαν θα παραδοθούν το επόμενο διάστημα από την Κτηματολόγιο Α.Ε. στην αρμόδια Διεύθυνση Δασών Ανατολικής Αττικής, όπως και οι περιοχές για τις οποίες δεν υποβλήθηκαν αντιρρήσεις, προκειμένου να κυρωθεί ο Δασικός Χάρτης.

Πηγή άρθρου
http://www.enet.gr/?i=news.el.ecoenet&id=288284

Παραμύθι η Πράσινη ανάπτυξη.

Έντονη κριτική στην κυβέρνηση για τα σχέδιά της περί νομιμοποίησης αυθαιρέτων ασκεί ο ΣΥΝ, σημειώνοντας ότι «η «πράσινη ανάπτυξη» του ΠΑΣΟΚ έχει προ πολλού μείνει στα χαρτιά, αποτελώντας το πιο σύντομο ανέκδοτο».

Σύμφωνα με τον ΣΥΝ η κυβέρνηση, "επιμένοντας στο αποτυχημένο μοντέλο ανάπτυξης, πράττει διπλό έγκλημα. Υποβαθμίζει το περιβάλλον και επιβραβεύει τους παρανομούντες, με μοναδικό γνώμονα μια πηγή εσόδων για να καλύψει πρόσκαιρα μαύρες τρύπες της αποτυχημένης της πολιτικής".

"Με αυτό τον τρόπο δημιουργεί ακόμα περισσότερα προβλήματα για το παρόν και το μέλλον, αφού «κλείνει το μάτι» στα κάθε λογής μικρά και μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, που θα εξακολουθήσουν να αυθαιρετούν σε βάρος του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των ασθενέστερων κοινωνικών τάξεων, περιμένοντας κάθε φορά μια αυθαίρετη «τακτοποίηση»", επισημαίνει ο ΣΥΝ.

Τα πρώτα εργαλεία των Αμερικανών

Η καθιερωμένη άποψη πως οι Κλόβις της αρχαίας Βόρειας Αμερικής ήταν οι πρώτοι άνθρωποι που χρησιμοποίησαν εργαλεία στην ήπειρο, πριν από 13.200 χρόνια, αμφισβητείται από την ανακάλυψη ακόμα παλαιότερων εργαλείων στο Τέξας.

Ο Μάικλ Ουότερς, αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου Α&Μ του Τέξας, και η ομάδα του ξέθαψαν πάνω από 15.000 πέτρινα ευρήματα από τον αρχαιολογικό χώρο Ντέμπρα Φρίντκιν στο Τέξας. Χρησιμοποιώντας μια μέθοδο που προσδιορίζει πότε τα αντικείμενα εκτέθηκαν τελευταία φορά στο φως του ήλιου, βρήκαν πως τα ευρήματα ήταν μεταξύ 13.200 και 15.000 ετών.

Η ανακάλυψη αυτή ωστόσο δεν σημαίνει πως οι Κλόβις ζούσαν στη Βόρεια Αμερική νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε. Πρόκειται μάλλον για μια διαφορετική ομάδα ανθρώπων που χρησιμοποιούσε άλλου είδους εργαλεία και που έζησε στην περιοχή εκείνα τα πρώιμα χρόνια. Η συγκεκριμένη ομάδα μπορεί να αντικαταστάθηκε ή και να εξελίχθηκε πολιτισμικά στους Κλόβις.

«Τα εργαλεία είναι τεχνολογικά απλούστερα και ελαφρύτερα από εκείνα που χρησιμοποιούσαν οι Κλόβις» λέει ο Τζέιμς Αντοβάσιο, αρχαιολόγος από το Mercyhurst College της Πενσιλβάνια. «Αυτό μας δείχνει πως ήταν νομάδες κυνηγοί-συλλέκτες, και είχαν διαφορετικό τρόπο ζωής από τους Κλόβις, που είχαν βαρύτερα εργαλεία για καθιστική χρήση» εξηγεί ο Ουότερς.

© Nature News

Πηγή :http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=270022

Πεζοδρόμηση στην Πανεπιστημίου.

Κυκλοφοριακές... αναταράξεις σε ολόκληρο το δακτύλιο θα φέρει η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου, που προωθείται πλέον με γοργούς ρυθμούς από τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Υποδομών.

Σε σύσκεψη που έγινε χθες, με την παρουσία της Τίνας Μπιρμπίλη και του Δημήτρη Ρέππα, αποφασίστηκε η συγκρότηση δεκαμελούς επιτροπής αποτελούμενης από εκπροσώπους των συναρμόδιων υπουργείων και του Δήμου Αθηναίων.

Το πρώτο βήμα, σύμφωνα με πληροφορίες, θα γίνει μέσα στον Μάιο με την προκήρυξη διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού που προβλέπεται να ολοκληρωθεί ώς τα τέλη του χρόνου και χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης των έργων το 2014. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανακοινωθεί ο ανάδοχος που θα αναλάβει την πεζοδρόμηση της Β. Ολγας, που θα ενοποιήσει το Ζάππειο με τους στύλους του Ολυμπίου Διός.

Ο μεγαλύτερος «πονοκέφαλος» πάντως, είναι το κυκλοφοριακό για ένα δρόμο με ημερήσια κυκλοφορία 80-100 χιλιάδων οχημάτων. Εχει αποφασιστεί η δημιουργία δύο κυκλοφοριακών βρόχων, ώστε να δημιουργηθεί μια εκτεταμένη ζώνη για πεζούς, τραμ και ποδήλατα με βασικό κορμό την Πανεπιστημίου. Συγκεκριμένα:

* Η κίνηση των οχημάτων προς το κέντρο θα γίνεται μέσα από τη διαδρομή Πειραιώς-Σταδίου-Φιλελλήνων, που θα παραμείνουν ως έχουν.

* Η αντίθετη κίνηση θα εξασφαλίζεται μέσω της Β. Σοφίας-Ακαδημίας-Χαλκοκονδύλη-3ης Σεπτεμβρίου. Για να εξασφαλιστεί αυτή η διαδρομή θα αλλάξουν κατεύθυνση η Ακαδημίας και η Χαλκοκονδύλη, που παράλληλα ως κάθοδοι θα βελτιώσουν και την εκπομπή καυσαερίων. Για κυκλοφοριακούς λόγους, θα αλλάξει η κίνηση στην Αγίου Κωνσταντίνου. Υπό εξέταση είναι η Αχαρνών, που ενδέχεται να παραμείνει ως έχει.

* Ξεκινούν κατά προτεραιότητα οι μελέτες για την επέκταση της γραμμής του τραμ, με ευθύνη τής Αττικό Μετρό.

Η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου συνδέεται με σημαντικές αλλαγές στην περιοχή του κέντρου:

* Διακόπτονται οι διαμπερείς γραμμές λεωφορείων και τρόλεϊ. Μάλιστα, παρά τις αρχικές σκέψεις, τα τρόλεϊ δεν θα κινούνται στη λωρίδα της Πανεπιστημίου. Θα διατηρηθούν, αλλάζοντας διαδρομές, οι ιστορικές γραμμές Πατήσια-Αμπελόκηποι και Κυψέλη-Παγκράτι, καθώς και η περιμετρική μέσω λεωφόρου Αλεξάνδρας. Οι υπόλοιπες γραμμές θα προσεγγίζουν το κέντρο, θα κάνουν στάση και θα επιστρέφουν στις αφετηρίες τους.

* Διατηρούνται ανοιχτές για όλα τα οχήματα οι οδοί Μπενάκη και Αμερικής, που θα διακόπτουν την πεζοδρομημένη Πανεπιστημίου, ώστε να εξυπηρετούνται οι γειτονιές γύρω από τα Εξάρχεια και το Κολωνάκι. Ειδικά για τα μέσα μεταφοράς θα υπάρχει διάδρομος μέσω των οδών Ομήρου και Σίνα, ενώ θα εξασφαλίζεται μικρός οδικός δακτύλιος για την εξυπηρέτηση των ξενοδοχείων και τον εφοδιασμό των επιχειρήσεων.

* Διαπλατύνονται τα πεζοδρόμια προς την πλευρά του Εθνικού Κήπου κατά μήκος της Αμαλίας. Η λεωφόρος σήμερα διαθέτει οκτώ λωρίδες κυκλοφορίας, αλλά θα μειωθούν σε τέσσερις, αφού προβλέπεται να εξυπηρετούν μόνον το τραμ και τα λεωφορεία-τρόλεϊ. Το ίδιο θα γίνει σε ένα μικρό τμήμα της Β. Σοφίας, αφού θα πάψουν να χρησιμοποιούνται οι τρεις λωρίδες στο ρεύμα προς Ομόνοια, ανάμεσα στην Ακαδημίας και την Πανεπιστημίου.

«Δεν σχεδιάζουμε ένα πεζόδρομο-τιμωρό, αλλά έναν αστικό άξονα που θα αναβαθμίσει το κέντρο», δήλωσε στην «Ε» ο καθηγητής Γιάννης Πολύζος, πρόεδρος του Οργανισμού Αθήνας, που παραδέχεται ότι υπάρχουν δύσκολα σημεία που πρέπει να αντιμετωπιστούν, όπως το ενδεχόμενο να «μεταναστεύσουν» τα προβλήματα παραβατικότητας που χαρακτηρίζουν την περιοχή της Ομόνοιας και κυρίως το κυκλοφοριακό.

Για την εξασφάλιση της 24ωρης ζωής στην περιοχή εξετάζεται πρόταση να αξιοποιηθούν τα κενά ακίνητα, από τα οποία 50% ανήκουν στο Δημόσιο. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο ζωντάνεμα της πλατείας Δικαιοσύνης. Το κλειστό κτίριο ανήκει σε ασφαλιστικό ταμείο, όμως στον ελεύθερο χώρο μπορεί να λειτουργήσει αναψυκτήριο. *

http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=266241

Αρχιτεκτονικές απόψεις.

Κάγκελα, κάγκελα παντού

Ο φόβος ως αρχιτεκτονική παράμετρος.

Του Θάνου Ν. Στασινόπουλου

English version

Σάο Πάολο: Μια μάντρα χωρίζει εκατοντάδες παράγκες από ιδιωτικές πισίνες και γήπεδα τένις [φωτογραφία Tuca Vieira]

Ένα χαρακτηριστικό της εποχής μας που εμφανίζεται λίγο-πολύ σε όλες τις χώρες είναι η διεύρυνση του χάσματος φτωχών-πλουσίων, με φυσικό επακόλουθο την άνοδο της εγκληματικότητας. Αυτή με τη σειρά της φέρνει στο προσκήνιο μια μακρόχρονη αρχιτεκτονική παράμετρο που είχε ατονήσει στις δεκαετίες της κοινωνικά ισότροπης ανάπτυξης: την ασφάλεια.

Σε κοινωνίες όπου συνυπάρχει η χλιδή με τη μιζέρια, τα σπίτια έχουν ένα κοινό στοιχείο: τα κάγκελα. Κάγκελα σε φράχτες, σε παράθυρα, σε πόρτες, σε ταράτσες. Πλούσιοι και φτωχοί περιχαρακώνονται προσπαθώντας να προστατέψουν αυτό που έχουν και λείπει από άλλους, φτωχότερους. Έτσι τα κάγκελα αποτελούν πλέον ένα πρακτικό δείκτη κοινωνικής ανισότητας σε μια χώρα.

 
 
Κατοικίες στη Βραζιλία

Οι οικονομικές συνθήκες δεν είναι βέβαια ανεξάρτητες από τις πολιτικές, οι οποίες επίσης φέρνουν κάγκελα. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα, που είχε σχεδιαστεί από τον Γκρόπιους ως σύμβολο μιας ανοιχτής κοινωνίας και εγκαινιάστηκε το 1961, στην αρχή της προεδρίας Κέννεντυ. Έγραφε το περιοδικό Time στις 15.7.1957 για τη δημόσια παρουσίαση της μελέτης του νέου κτιρίου: «...η νέα πρεσβεία των ΗΠΑ θα είναι ανοιχτή και φιλόξενη, χωρίς τείχη και φράχτες, ούτε κλειστή πρόσοψη που να εμποδίζει τη θέα στο εσωτερικό αίθριο. "Το κτίριο θα είναι προσιτό, και ως εκ τούτου δημοκρατικό", δήλωσε ο Γκρόπιους. "Ο επισκέπτης δεν θα αισθάνεται το βάρος της εξουσίας, αλλά θα μπαίνει στο κτίριο ως ελεύθερος άνθρωπος."» Ωστόσο, οι συχνές βίαιες αντιδράσεις στην Αμερικανική πολιτική οδήγησαν 25 χρόνια αργότερα σε κάγκελα και αντιαρματικά εμπόδια. Οι καιροί αλλάζουν: η ανοιχτή κοινωνία φεύγει, τα κάγκελα έρχονται.

 
Πρεσβεία ΗΠΑ στην Αθήνα: 1970 & 2010

Ο αντίκτυπος της ανασφάλειας στην αρχιτεκτονική δεν περιορίζεται μόνο στα κάγκελα και άλλες δομικές μικρολεπτομέρειες. Από πολύ παλιά, η παράμετρος 'ασφάλεια' επηρεάζει τις τυπολογίες κτιριακών μορφών, καθώς και τους τρόπους οργάνωσης οικισμών. Για παράδειγμα, το εσωστρεφές αίθριο στην παραδοσιακή κατοικία της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής προστάτευε τόσο από το κλίμα όσο και από τους εχθρούς. Σε πιο μεγάλη κλίμακα, οι εχθρικές απειλές επηρέασαν τη διαμόρφωση πολλών μεσαιωνικών οικισμών κάθε μεγέθους, οι δε πειρατικές επιδρομές υπήρξαν καθοριστική παράμετρος στη χωροθέτηση των Αιγαιοπελαγίτικων χωριών.

Από τους παλιούς πύργους της Μάνης και της Υεμένης ως τις σημερινές πολυκατοικίες και ουρανοξύστες, τα πολυώροφα κτίρια με ελεγχόμενη πρόσβαση στο ισόγειο εξασφαλίζουν προστασία απέναντι στις ανθρώπινες απειλές -όχι όμως απόλυτη όπως έδειξαν οι Δίδυμοι Πύργοι. Ωστόσο η λύση των επάλληλων ορόφων μειονεκτεί στο ότι η ασφάλεια περιορίζεται στους εσωτερικούς χώρους. Για την προστασία και των υπαίθριων δραστηριοτήτων, τα κατακόρυφα εμπόδια στο έδαφος υπήρξαν πανάρχαια λύση, από τείχη ως συρματοπλέγματα. Έτσι καθορίζεται ένα περίγραμμα μικρού ή μεγάλου μήκους που διαχωρίζει τους 'μέσα' από τους 'έξω' φιλτράροντας τις μεταξύ τους επαφές, όπως γίνεται π.χ. στις φυλακές, τους ζωολογικούς κήπους, ή τη Δυτική Όχθη.

Το ευρύτατο ζήτημα 'Ασφάλεια & Αρχιτεκτονική' δεν είναι το θέμα αυτού του άρθρου. Εδώ η προσοχή εστιάζεται στην επανεμφάνιση ενός οικιστικού τύπου που είχε ατονήσει στον προηγούμενο αιώνα, την περίοδο της άμβλυνσης των πολιτικών και οικονομικών διαφορών και της επικράτησης συλλογικών αντιλήψεων. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης τα δεδομένα είναι διαφορετικά, με νέες επιπτώσεις στη διαμόρφωση του δομημένου χώρου, επαληθεύοντας το ότι η αρχιτεκτονική και η πολεοδομία ενσαρκώνουν τις εκάστοτε κοινωνικές δομές και προτεραιότητες.

Η αύξουσα φοβία που συνοδεύει τη τρέχουσα κοινωνική αποσύνθεση ξαναζωντανεύει παλιούς τύπους πολεοδομικής οργάνωσης, σαν αυτούς που βλέπουμε σε μεσαιωνικές πόλεις που περιβάλλονται από τείχη ή σε παλιά χωριά που τα ακραία σπίτια σχηματίζουν επίσης περιμετρικό τείχος. Πρόκειται για τα περίφρακτα οικιστικά συγκροτήματα που διαδίδονται ανά τον κόσμο με διάφορα ονόματα:  'gated communities', 'urbanización cerrada', 'geschlossene Wohnanlage', 'condomínios fechados'.

Στο βιβλίο 'Fortress America - Gated Communities in the United States' των E. J. Blakely & M. G. Snyder [ISBN 0815710038], ο όρος 'gated communities' περιγράφεται ως εξής: "Είναι περιοχές κατοικίας με ελεγχόμενη πρόσβαση, στις οποίες οι δημόσιοι χώροι έχουν ιδιωτικοποιηθεί. Είναι φυλασσόμενες περιοχές που περικλείονται συνήθως από τοίχους ή φράκτες, με ελεγχόμενες εισόδους που εμποδίζουν την πρόσβαση των μη κατοίκων".

Οι ίδιοι συγγραφείς σημειώνουν σε ένα άρθρο τους: "[Οι περίφρακτες κοινότητες] διαφέρουν από τις πολυκατοικίες με θυρωρούς ή φρουρούς, που εμποδίζουν την πρόσβαση του κοινού στο εσωτερικό ενός κτιρίου. Αντί γι' αυτό, οι κλειστές κοινότητες αποκλείουν τους πολλούς από παραδοσιακά κοινόχρηστους χώρους όπως τα πεζοδρόμια και τους δρόμους".

Στο βιβλίο οι περίφρακτες κοινότητες κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: Πρώτη είναι οι κοινότητες 'καλοζωίας', όπου οι πύλες προστατεύουν δραστηριότητες αναψυχής στο εσωτερικό. Αυτές περιλαμβάνουν συγκροτήματα κατοικιών π.χ. για εύπορους συνταξιούχους και πολυτελείς εγκαταστάσεις αναψυχής. Δεύτερη είναι οι κοινότητες 'κύρους', οι οποίες δεν έχουν τις κοινές ανέσεις των προηγουμένων, αλλά οι πύλες τους αποτελούν σύμβολα ευμάρειας. Και οι δύο κατηγορίες κτίζονται εξαρχής από κατασκευαστικές εταιρίες, συνήθως στα προάστια. Η τρίτη κατηγορία είναι οι 'ζώνες ασφαλείας', όπου τα πιο συνηθισμένα κίνητρα είναι τα προβλήματα εγκληματικότητας ή κυκλοφορίας και ο φόβος των ξένων. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι οι κάτοικοι, όχι εταιρίες, που τοποθετούν πύλες και φράκτες σε προηγουμένως ανοικτές γειτονιές.

Περιγράφοντας κοινωνικές και ψυχολογικές πτυχές της νέας τάσης, το βιβλίο θέτει και μερικά καίρια ερωτήματα, όπως: "Όταν οι δημόσιες υπηρεσίες, ακόμη και η τοπική αυτοδιοίκηση, έχουν ιδιωτικοποιηθεί, όταν η κοινωνική ευθύνη σταματά σε πύλες περιχαρακώσεων, τότε τι συμβαίνει με τη λειτουργία και την ίδια την ιδέα της κοινωνικής και πολιτικής δημοκρατίας;"
Φαίνεται ότι πρόκειται για μια τάση που καλπάζει. Στις ΗΠΑ, το 1985 τα περιφραγμένα συγκροτήματα ήσαν ελάχιστα, το 1999 περιλάμβαναν περίπου 3 εκατομμύρια κατοικίες, το 2002 είχαν φτάσει τα 7 εκατομμύρια, ήτοι 6% των συνολικών νοικοκυριών της χώρας. Επιπλέον, είναι μια τάση που απλώνεται παγκόσμια, από το Μεξικό ως την Κίνα. Δεδομένου ότι κατά κανόνα πρόκειται για αυτοπροστασία των πλουσίων από τις απειλές των φτωχών, εμφανίζονται ιδιαίτερα σε χώρες με χαμηλό δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης ή/και μεγάλες εισοδηματικές ανισότητες, όπως η Λατινική Αμερική. Στον ευρωπαϊκό χώρο τα παραδείγματα περιορίζονται κυρίως στη Ρωσία και την Βρετανία, αλλά έχουν αρχίσει να ξεπροβάλλουν και σε χώρες υψηλής κοινωνικής συνοχής όπως η Γερμανία και η Σουηδία.

Στην Ελλάδα, πέρα από τα περιφραγμένα τουριστικά συγκροτήματα που έτσι κι αλλιώς δεν προσφέρουν μόνιμη διαμονή, δεν είναι διαδεδομένα τέτοια 'οικιστικά στρατόπεδα' με τείχη, φύλακες, και κάμερες. Αλλά καθώς εντείνονται οι επιπτώσεις της αναδιανομής του πλούτου από τους φτωχούς στους πλούσιους, και καθώς οι τελευταίοι είναι επιρρεπείς στον μιμητισμό των status symbols της Εσπερίας, η νέα πολεοδομική μόδα δεν θα αργήσει να απλωθεί κι εδώ, ικανοποιώντας τις απαιτήσεις της πελατείας που δεν γνωρίζει κρίση και θέλει να παραμείνει έτσι. Η γκετοποίηση δεν έχει ταξικά όρια, ούτε είναι και ακούσια.

Πιθανότατα ένα τέτοιο παράδειγμα θα αποτελέσουν οι «πολυτελείς κατοικίες» στο «ακριβότερο προάστιο της Αθήνας» που προωθούνται μεθοδικά και πεισματικά στο φιλέτο του Ελληνικού. Αυτό όμως είναι ένα σύνθετο και βαρύ ζήτημα, στο οποίο αξίζει να επανέλθουμε.

Θάνος Ν. Στασινόπουλοs
Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, AAGradDipl.12.12.2010

Περίφρακτο οικιστικό συγκρότημα στην Αττική;

Ο Ύπνος των Χειραγωγημένων :

Ο Ύπνος των Χειραγωγημένων :

Το άρθρο του Γάλλου Σιλβέν Τιμσίτ δημοσιεύεται στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία και έχει σαν πηγή το site swti.net.

Η Στρατηγική της απόσπασης της προσοχής : έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών.

Δημιουργία προβλημάτων και μετά προσφορά λύσεων : για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ίδιος να ορίσει τα μέτρα που η εξουσία θέλει να τον αναγκάσει να δεχτεί. Για παράδειγμα: αφήνεται να ξεδιπλωθεί και να ενταθεί η αστική βία ή οργανώνοντας αιματηρές επιθέσεις που αποσκοπούν στο να απαιτήσει ο κόσμος νόμους ασφαλείας και πολιτικές εις βάρος της ελευθερίας !!!!!

Η Στρατηγική της σταδιακής εφαρμογής : για να γίνουν αποδεκτά τα διάφορα απαράδεκτα μέτρα, αρκεί η σταδιακή εφαρμογή τους, λίγο λίγο , επί συναπτά έτη. Αλλαγές που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση αν είχαν εφαρμοστεί μονομιάς.

Η Στρατηγική της αναμονής : είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτή μια μελλοντική θυσία από ότι μία άμεση . Η μάζα έχει την τάση να ελπίζει αφελώς ότι τα πράγματα θα φτιάξουν στο μέλλον , και ότι οι απαιτούμενες θυσίες θα αποφευχθούν.

Απευθύνοντας το λόγο στο κοινό σαν αυτό να είναι στην παιδική ηλικία : η πλειονότητα των διαφημίσεων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν λόγο, επιχειρήματα, προσωπικότητες και τόνο της φωνής, όλα ιδιαίτερα παιδικά, πολλές φορές στα όρια της αδυναμίας, σαν ο θεατής να ήταν μικρό παιδάκι ή διανοητικά καθυστερημένος. Όσο περισσότερο θέλουν να εξαπατήσουν το θεατή τόσο πιο πολύ υιοθετούν έναν παιδικό τόνο. Γιατί ? Αν κάποιος απευθύνεται σε ένα άτομο σαν αυτό να ήταν 12 χρόνων ή και μικρότερο, αυτό λόγω της υποβολής είναι πού πιθανό να τείνει σε μια απάντηση ή αντίδραση απογυμνωμένη από κάθε κριτική σκέψη, όπως αυτή ενός μικρού παιδιού.

Πολύ περισσότερη χρήση του συναισθήματος παρά της λογικής : είναι μια κλασική τεχνική προκειμένου να επιτευχθεί βραχυκύκλωμα στη λογική ανάλυση και στην κριτική σκέψη των ατόμων. Από την άλλη , η χρήση των συναισθημάτων ανοίγει την πόρτα για την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την εμφύτευση ιδεών, επιθυμιών, φόβων, καταναγκασμών ή την προτροπή για ορισμένες συμπεριφορές.

Η Διατήρηση του κοινού στην άγνοια και στη μετριότητα : η ποιότητα της εκπαίδευσης που δίνεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι η φτωχότερη και μετριότερη δυνατή, έτσι ώστε το χάσμα της άγνοιας μεταξύ των κατώτερων και των ανώτερων κοινωνικών τάξεων να είναι και να παραμένει αδύνατον να γεφυρωθεί.

Ενθάρρυνση του κοινού να είναι ικανοποιημένο με τη μετριότητα: προωθήστε στο κοινό την ιδέα ότι είναι της μόδας να είσαι ηλίθιος , χυδαίος και αμόρφωτος.

Ενίσχυση της αυτοενοχής : κάντε τα άτομα να πιστέψουν ότι αυτά και μόνο αυτά είναι ένοχα για την κακοτυχία τους, εξαιτίας της ανεπάρκειας της νοημοσύνης τους , των ικανοτήτων τους ή των προσπαθειών τους. Έτσι , αντί να εξεγείρονται ενάντια στο οικονομικό σύστημα, υποτιμούν τους εαυτούς τους , νιώθουν ενοχές, κάτι που δημιουργεί μια γενικευμένη κατάσταση κατάθλιψης.

Το Σύστημα γνωρίζει τα άτομα καλύτερα από ότι αυτά του εαυτούς τους: χάρη στη βιολογία, τη νευροβιολογία και την εφαρμοσμένη ψυχολογία, το σύστημα έχει επιτύχει μια εξελιγμένη κατανόηση των ανθρώπων τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Το σύστημα έχει καταφέρει να γνωρίζει τον μέσο άνθρωπο καλύτερα από ότι αυτός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το σύστημα ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο και μεγάλη εξουσία πάνω στα άτομα, μεγαλύτερη από αυτήν που τα ίδια ασκούν στους εαυτούς τους.