Κηποτεχνία.

Τα παλαιότερα χρόνια.....
Τα παλαιότερα χρόνια η χρήση των πιθαριών είναι σε όλους μας πολύ γνωστή. Συνήθως τα χρησιμοποιούσαν οι γονείς μας ίσως μα σίγουρα οι παππούδες μας  για αποθήκευση διάφορων προϊόντων και κυρίως τροφίμων όπως για παράδειγμα σιτάρι, λάδι, κρασί, διάφορα όσπρια, ακόμα και κρέας με ειδικό τρόπο φύλαξης και φυσικής επεξεργασίας.

Παράδειγμα χρήσης πιθαριών είναι τα εξής:
Στην Μάνη, τόσο τα παλιότερα χρόνια όσο και σήμερα τα πιθάρια διατήρησαν την πρακτική τους αξία ως αποθηκευτικά εργαλεία για το λάδι στις κουζίνες και στις αποθήκες των σπιτιών ή για να στολίζουν τις αυλές με λουλούδια.
Στο παλάτι της Κνωσού, σε μερικά σημεία υπάρχουν μεγάλες πλακοστρωμένες αυλές, θέατρο, ιερά, εργαστήρια και αποθήκες με υπέροχα πήλινα πιθάρια. Επίσης φιλοτεχνούσαν τα πήλινα πιθάρια και σκεύη γενικότερα με διάφορες παραστάσεις από την καθημερινότητά τους και την ιστορία τους.

Αλλά και στην μυθολογία έχει γίνει αναφορά σε πιθάρι:
« Φίλος του βασιλιά Φόλο, των Κενταύρων, ήταν ο Ηρακλής και φιλοξενήθηκε από αυτόν με όλες τις τιμές τις εποχής. Ο Φόλος έβρασε κρέας για να φάνε και τότε ο Ηρακλής του ζήτησε να του προσφέρει κρασί από το μεγάλο πιθάρι, ο Φόλος παρόλο βασιλιάς δυσκολεύεται να του δώσει, γιατί ανήκει σε όλους τους Κενταύρους και όχι μόνο σε αυτόν. Ο Ηρακλής όμως επέμενε και τον έπεισε λέγοντάς του ότι ο Διόνυσος έχει αφήσει το κρασί αυτό, ειδικά γι αυτή την περίσταση.
Ο Φόλος έτσι πείθεται και έτσι ανοίγει το πιθάρι με το κρασί και σερβίρει τον Ηρακλή.»

Στο σήμερα......
Τα πιθάρια, πλέον σε σχέση με τα παλαιότερα χρόνια χρησιμοποιούνται κυρίως για να εξυπηρετήσουν καλλωπιστικούς σκοπούς και όχι πρακτικούς. Χρησιμοποιούνται πολύ συχνά στην κηποτεχνία κυρίως σε ιδιωτικούς κήπους, και αυλές αλλά τα συναντάμε και σε πάρκα, ή πλατείες.

 

Μπορούμε να τα τοποθετήσουμε σε διάφορα σημεία, όταν θέλουμε να τονίσουμε κάποιο σημείο, έτσι ώστε να τραβήξουμε την προσοχή του παρατηρητή. Πολλές φορές παρατηρούμε πήλινα φυτοδοχεία και πιθάρια να χρησιμοποιούνται με υπερβολή στον χώρο. Πεσμένα, κρυμμένα, θαμμένα, όρθια, σπασμένα και όπως αλλιώς μπορεί να το φανταστεί κανείς το συναντάμε στις πλατείες και στα πάρκα των πόλεων.

 Επίσης, είναι ιδιαίτερα δοχεία για την φύτευση φυτών  σε εσωτερικούς και  σε εξωτερικούς χώρους. Ιδανικά για το σπίτι, την επιχείρηση (γραφεία, ξενοδοχεία, καφετερίες, εστιατόρια, εκθεσιακούς χώρους).

Το πυθάρι πέρα από τις παραπάνω περιπτώσεις που το συναντάμε πολλές φορές το βλέπουμε να εξυπηρετεί σκοπούς πηγής ή βρύσης, αναβλύζοντας μέσα από αυτό νερό, νερό που συνήθως ακολουθεί μια τρελή πορεία  ανάμεσα σε πλούσια βλάστηση μετατρέποντας το πάρκο της γειτονιάς μας σε μια ζούγκλα του Αμαζονίου χωρίς καθόλου αισθητική. Αυτό βέβαια οφείλεται και στην κακη διαχείριση των φυτών που καθώς μεγαλώνουν, απλά τα αφήνουμε να μεγαλώνουν.

Όλο το παραπάνω σκηνικό, συνδυάζεται εύκολα με την μαγική λέξη «βραχόκηπος»! αδειάζουμε ένα φορτηγό πέτρες τις στοιβάζουμε, περνάει ανάμεσα το γάργαρο νερό, όλα τα παραπάνω τα πνίγουν τα φυτά και το σκηνικό που περιγράψαμε ολοκληρώθηκε. Γενικώς υπάρχει μια δόση υπερβολής σε τέτοιου είδους κατασκευές ή απλά περισσεύει πολύ υλικό που κάπου πρέπει να χρησιμοποιηθεί.

   

Ας ελπίσουμε λοιπόν να δουμε με πιο απλή ματιά το χώρο του πρασίνου και ας μην το πνίγουμε με το βάρος των υλικών που όταν χρησιμοποιούνται χωρίς μέτρο προσδίδουν στο πράσινο επιθετηκότητα η οποία περνάει σε εμάς με αρνητική διάθεση και αποστροφή.

Κατασκευή κήπων και υλικά.

---

Στην κατασκευή κήπων εκτός από τα φυτά, σημαντικό κομμάτι αποτελούν και τα υλικά κατασκευής. Ο όρος αυτός είναι γενικός και περιλαμβάνει μαλακά ή σκληρά και φυσικά ή τεχνητά υλικά τα οποία μπορεί να κατέχουν ρόλο καθαρά πρακτικό ή διακοσμητικό ή συνδυασμό και των δύο. Έτσι, τα υλικά που συναντούμε συνηθέστερα σε κηποτεχνικές εφαρμογές είναι:

Ξύλο: Το υλικό αυτό εξυπηρετεί τόσο σκοπούς λειτουργικούς όσο και διακοσμητικούς. Η χρήση του σημειώνεται σε δοκούς στήριξης σε πέργολες, σε στηρίγματα δένδρων, στην κατασκευή φραχτών, σε κιόσκια ή σε πάγκους, σε μικρά γεφυράκια, σε Ιαπωνικά βήματα και σε ειδικές κατασκευές. Παρά την πρακτική του κυρίως χρήση, το ξύλο από την φύση του, αποτελεί σημαντικό διακοσμητικό στοιχείο μέσα σε έναν κήπο και γίνεται ακόμα πιο εντυπωσιακό και διαχρονικό όταν δεχθεί τις κατάλληλες επεξεργασίες (βαφή, λουστράρισμα κ.α).  

Σχήμα 1: Μία άλλη άποψη χρήσης του ξύλου στον κήπο. Εδώ έχει χρησιμοποιηθεί στην μορφή μικρών δοκών προκειμένου να «περιφραχτεί» μία ομάδα φυτών και να αναδειχθούν έτσι μέσα στον χλοοτάπητα.

Πριονίδι ξύλου (mulch):  Πρόκειται για πριονίδι ξύλου κατάλληλα επεξεργασμένο ώστε να αποφεύγεται η μετάδοση ασθενειών και εντόμων ενώ συγχρόνως καθίσταται ασφαλές για τα παιδιά. Χρησιμοποιείται σε πρακτικές κάλυψης του εδάφους εμποδίζοντας ζιζάνια να φυτρώσουν ενώ συγκρατεί την υγρασία στο έδαφος, κάτι που εξυπηρετεί στις υδατικές ανάγκες των φυτών. Παράλληλα διακοσμεί τον χώρο καθώς το πριονίδι αυτό διατίθενται σε αρκετά χρώματα. Επιπλέον, το mulch μπορεί να χρησιμοποειθεί στην περίπτωση κατασκευής παιδικής χαράς, αν αντί για άμμος ή χώμα τοποθετηθεί αυτό για την κάλυψη του εδάφους.

Σχήμα 2: Χρήση mulch στον κήπο, μέσα στον χλοοτάπητα, ώστε να δημιουργηθεί ένα σχέδιο για την ανάδειξη των φυτών.

Άμμος: Η άμμος χρησιμοποιείται κυρίως ως συστατικό για την παραγωγή τσιμεντοπολτού, μπετόν, για στεγανοποίηση (σε συνδυασμό με χαλίκι), «γέμισμα» των αρμών σε πλάκες πεζοδρομίου και άλλες παρόμοιες κατασκευές. Είναι φανερό, ότι το υλικό αυτό χρησιμοποιείται μόνο για πρακτικούς σκοπούς. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, διατίθεται στην αγορά επεξεργασμένη άμμος ώστε αυτή να έχει κατά περίπτωση διάφορα χρώματα (μπεζ, λευκό, μαύρο κα), κάτι που αξιοποιείται στην δημιουργία διακοσμητικών μοτίβων στον κήπο. Η κατάλληλη χρήση μπορεί να δώσει πραγματικά όμορφα αποτελέσματα.

Πέτρα: Χρησιμοποιείται για την κατασκευή τοιχίων είτε περίφραξης, είτε αντιστήριξης, στην κατασκευή σκάλας και σε άλλες παρόμοιες κατασκευές. Επιπρόσθετα υπάρχουν οι πέτρες επένδυσης, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την επένδυση τοίχων. Αυτές είναι κατάλληλα επεξεργασμένες ώστε να έχουν μικρό πάχος και να «κολλήσουν» σε τοίχο από μπετόν. Στην περίπτωση αυτή ο ρόλος τους είναι κυρίως διακοσμητικός και έτσι στο εμπόριο μπορούμε να συναντήσουμε έναν μεγάλο αριθμό από μεγέθη και χρώματα. Την πέτρα μπορούμε να την συναντήσουμε σε διάφορα μεγέθη. Πέτρες αρκετά μεγάλου μεγέθους χρησιμοποιούνται στην κατασκευή βραχόκηπων. Χρήση πρακτική και διακοσμητική, η κατασκευή βραχόκηπου στον κήπο δίνει πραγματικά εντυπωσιακά αποτελέσματα ιδιαίτερα σε συνδυασμό με μικρές υδατοπτώσεις. 

 

Σχήμα 3: Πολλαπλή χρήση της πέτρας στον κήπο: Στην φυσική της μορφή για την οριοθέτηση μικρού χώρου και την κατασκευή μικρού βραχόκηπου και μετά από επεξεργασία για την επένδυση τοίχων. Όπως φαίνεται και από την εικόνα, στον ένα τοίχο είναι με την μορφή μικρών ακανόνιστων πλακιδίων ενώ στον άλλο, ως μικρά βοτσαλάκια.

Χαλίκι: Το υλικό αυτό χρησιμοποιείται κυρίως σε αποστραγγιστικά έργα, ως συστατικό για την παρασκευή μπετόν, σε κατασκευές διαδρόμων, πεζοδρομίων, τοιχίων και γενικότερα στις περισσότερες από τις οικοδομικές κατασκευές. Ο ρόλος του είναι κυρίως πρακτικός και όχι διακοσμητικός.

Ψηφίδα: Πρόκειται για επεξεργασμένο χαλίκι με λαμπερό χρώμα που μπορεί να κυμαίνεται από άσπρο, ροζ, πράσινο, μαύρο κτλ. Το μέγεθος του επίσης ποικίλει φτάνοντας τα 2-5 εκατ. Έχοντας κυρίως διακοσμητικό ρόλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κηποτεχνία για την δημιουργία όμορφων μοτίβων. Χάρη στην φυσικότητα και την σκληρότητα του, δίνει στο τοπίο έναν διαφορετικό τόνο κάνοντας έντονη αντίθεση με το φυτικό υλικό. Η χρήση του στον κήπο αξίζει καθώς δίνει, με την κατάλληλη χρήση, καταπληκτικά αποτελέσματα.

Σχήμα 4: Συνδυασμός ψηφίδας και χρωματιστής άμμου. Ο συνδυασμός των υλικών πρέπει να γίνεται άφοβα ώστε να δημιουργηθούν πρωτότυπα σχέδια και μοτίβα.

Βότσαλο: Το βότσαλο μπορεί να είναι φυσικό (ποταμίσιο ή θαλασσινό), ή τεχνητό. Χρησιμοποιείται για πρακτικούς λόγους, σε έργα αποστράγγισης, στην κατασκευή διαδρόμων, μικρών λιμνών κα. Επιπλέον, σε «πλέγμα», τις συναντάμε σε μορφή πλακών, γνωστές ως βοτσαλόπλακες. Στην περίπτωση αυτή η χρήση τους είναι παράλληλα και διακοσμητική. Το βότσαλο μπορούμε να το συναντήσουμε σε διάφορα χρώματα και μεγέθη. Στην κηποτεχνία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για διακοσμητικούς σκοπούς, με τοποθέτηση ανάμεσα ή κάτω από τα φυτά. Όπως και με την ψηφίδα, η αντιθέσεις που δημιουργούνται με το φυτικό υλικό εντυπωσιάζουν καθιστώντας το υλικό αυτό όλο και πιο δημοφιλές τα τελευταία χρόνια.

Ηφαιστειογενείς πέτρες: Πρόκειται για μικρά βραχάκια, με αρκετές, διαφόρων διαμέτρων, τρύπες. Χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή βραχόκηπων.

Πλάκες Καρύστου (και άλλες συναφείς): Πρόκειται για πλάκες σχετικά λεπτές, ακανόνιστου σχήματος, όπου χρησιμοποιούνται για Ιαπωνικά βήματα μέσα στον κήπο αλλά και επίστρωση διαδρόμων.

Πλάκες πεζοδρομίου: Πρόκειται για τσιμεντόπλακες και όπως φαίνεται από το όνομα τους χρησιμοποιούνται στην κατασκευή πεζοδρομίων. Καθώς διατίθενται σε διάφορα χρώματα, με ανάγλυφα σχέδια στην επιφάνεια τους, οι πλάκες αυτές διακοσμούν τον κήπο. Έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή διαδρόμων μέσα στον κήπο. Επιπλέον, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επίστρωση τμημάτων μέσα στον κήπο, όταν για παράδειγμα τοποθετηθούν σε χώρο τετραγωνικό με σχετικές αποστάσεις μεταξύ τους στον οποίο πρόκειται να τοποθετηθεί πέργολα.

Σχήμα 5: Χρήση πλακών πεζοδρομίου. Όπως φαίνεται και από την εικόνα η χρήση τους εδώ είναι και διακοσμητική καθώς συντελούν στο να δημιουργηθεί ένα όμορφο, μοντέρνο κηποτεχνικό σχέδιο.

Κυβόλιθοι: Μικροί κύβοι, σε διάφορα σχήματα και χρώματα, με ανάγλυφη ή μη επιφάνεια, όπου χρησιμοποιούνται για την διάστρωση διαδρόμων, πεζοδρομίων κτλ. Ο ρόλος τους πέρα από πρακτικός είναι και διακοσμητικός καθώς μπορούν να δώσουν όμορφα σχέδια όταν τοποθετηθούν κατάλληλα ο ένας δίπλα από τον άλλο.

Σχήμα 6: Δάπεδο με κυβόλιθους.

Μάρμαρο: Χρησιμοποιείται για την επίστρωση διαδρόμων, σε σκάλες κτλ. Η χρήση του κοσμεί ιδιαίτερα τις κηποτεχνικές εφαρμογές.

Τούβλα: Χρησιμοποιούνται για την κατασκευή τοιχίων, σε έργα αποστράγγισης και σε μικρές ζαρντινιέρες. Λόγω της φύσης του υλικού αυτού θα μπορούσε να λειτουργήσει και διακοσμητικά στον κήπο.

Κεραμίδια: Χρησιμοποιούνται κυρίως σε σκεπές σε κιόσκια, εισόδους κ.α. Εκτός από τα παραπάνω, στην κηποτεχνία, χρησιμοποιούνται και υλικά για οικοδομικές κατασκευές, όπως για παράδειγμα ένας διάδρομος, αλλά και για κατασκευές όπως μία χτιστή ζαρντινιέρα. Επιπλέον αρκετά από τα υλικά αυτά, όπως το γαρμπίλι ή τα τούβλα, αξιοποιούνται σε σημεία όπου είναι απαραίτητη η καλή αποστράγγιση. Ενδεικτικά αναφέρουμε την άμμο θαλάσσης, το τσιμέντο, το σκύρο, το γαρμπίλι κ.α.

Φαίνεται λοιπόν πως η χρήση των υλικών στον κήπο δίνει την δυνατότητα στον αρχιτέκτονα τοπίου να δημιουργήσει όμορφα «τοπία», να αφήσει την φαντασία του ελεύθερη και να οδηγηθεί σε νέες μορφές και σχήματα. Τα υλικά υποσυνείδητα, διεγείρουν αισθήσεις και συναισθήματα. Έτσι το ξύλο φαίνεται οικείο και ζεστό ενώ το μάρμαρο πιο ψυχρό και επιβλητικό. Επιπλέον, τα υλικά βοηθούν στο να δοθεί ένα συγκεκριμένο στυλ στον κήπο, από κλασικό έως πολύ μοντέρνο. Κατά συνέπεια η χρήση τους σε κηποτεχνικές εφαρμογές πρέπει να γίνεται άφοβα και με πολύ φαντασία. 

 Νότα   Σταύρου

Γεωπόνος Γ.Π.Α. - Αρχιτέκτων Τοπίου.

http://www.gardenmagazine.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=85:---&catid=23:2009-02-01-18-37-59&Itemid=39

Κήπος και μερικές χρήσιμες συμβουλές.

Συγκεντρώσαμε για αυτήν την ανάρτηση του Φτιάχτο Μόνος σου  κάποιες χρήσιμες παρατηρήσεις που συμβάλλουν στο να οργανώσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα τον κήπο μας. Ας μην ξεχνάμε πως όλα κρύβονται στη λεπτομέρεια!

Ο κήπος πρέπει να εναρμονίζεται με το γενικότερο ύφος της οικοδομής.

Απαιτείται προσοχή στην επιλογή των φυτών (μέγεθος, χρώμα, συντήρηση), καθώς μπορεί ορισμένα να αναπτυχθούν υπερβολικά και να μην ταιριάζουν με το χώρο.

Τα φυτά που θα τοποθετηθούν δεν πρέπει να εμποδίζουν τη θέα από τα μπαλκόνια και τα παράθυρα ούτε να κρύβουν το φως.

Για λόγους ασφαλείας, είναι σημαντικός ο φωτισμός των εξωτερικών χώρων.

Κατά τη διαμόρφωση του κήπου πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δε θα αλλάξει η γενική ιδέα και προοπτική των ηλιόλουστων και των σκιερών σημείων.

Η ύπαρξη φυτών έξω από το σπίτι συγκρατεί και περιορίζει τη σκόνη που εισέρχεται στο εσωτερικό.

Το πράσινο έξω από τις πόρτες και τα παράθυρα του σπιτιού περιορίζει το θόρυβο.

Σε περίπτωση που τοποθετηθούν γλάστρες σε ψηλά σημεία πρέπει να στερεωθούν με ασφάλεια.

Πριν από τη διαμόρφωση του κήπου, δεν πρέπει να παραλείπεται η μελέτη του εδάφους και της αποχέτευσης.

Κατά τη διαμόρφωση κήπου σε ταράτσα ή βεράντα χρειάζεται μελέτη των αντοχών της κατασκευής.

Πριν από την αγορά των φυτών, των επίπλων και των διακοσμητικών πρέπει να έχει γίνει μια έρευνα αγοράς και να έχει καθοριστεί το ύψος της δαπάνης.

Τα φυτά δεν είναι ανάγκη να είναι τοποθετημένα σε ευθεία γραμμή, καθώς οι καμπύλες και η πιο "άνετη" διαρρύθμιση είναι αυτά που δίνουν ιδιαίτερο τόνο.

Τα βιβλία και τα περιοδικά κηπουρικής έχουν χρήσιμες και εξειδικευμένες συμβουλές για κάθε χώρο. Συνήθως περιέχουν και φωτογραφίες για να μπορεί να δει ο καταναλωτής όλα τα στάδια εφαρμογής.

Πριν από την επιλογή των φυτών, ο ιδιοκτήτης πρέπει να είναι σίγουρος ότι είναι σε θέση να τα περιποιηθεί σωστά και κυρίως εντατικά.

Φυτά της ίδιας ποικιλίας μπορούν να φυτεύονται μαζί και δίπλα σε φυτά με ταυτόχρονη ανθοφορία.

Πέτρες σε διάφορα μεγέθη και σε υποτυπώδη σχήματα μπορούν να δημιουργήσουν ανέξοδα ιδιαίτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Στην είσοδο του σπιτιού ή σε κάποιο νοητό μονοπάτι μπορούν να τοποθετηθούν διακοσμητικές πέτρες.

Ανάμεσα στα φυτά μπορούν να τοποθετηθούν διάφορες ψηφίδες, τούβλα ή κεραμίδια.