Σε αυτήν την ανάρτηση του Φτιάχτο Μόνος σου θα δούμε μερικές χρήσιμες συμβουλές και χαρακτηριστικά των κυβόλιθων και πως αυτά χρησιμοποιούνται στις κατασκευές.
εγκεκριμένη αναδημοσίευση από το τεχνικό περιοδικό 
Κυβόλιθοι σε μεγάλη ποικιλία χρωμάτων και σχημάτων χρησιμοποιούνται για την επίστρωση εξωτερικών δαπέδων. Στο άρθρο αυτό επισημαίνονται κατασκευαστικές λεπτομέρειες που είναι απαραίτητες για τη σωστή εφαρμογή τους.
Oι κυβόλιθοι αποτελούν μία ανθεκτική και καλαίσθητη επιλογή για την επίστρωση εξωτερικών δαπέδων. Η ποικιλία των προϊόντων που υπάρχουν στη σύγχρονη αγορά παρέχει δυνατότητες για διάφορους τρόπους τοποθέτησης, καθένας από τους οποίους προσφέρει διαφορετικό αισθητικό αποτέλεσμα.
Τα πιο συνηθισμένα υλικά κυβόλιθων επίστρωσης εξωτερικών χώρων είναι:
• Φυσικοί λίθοι, κυρίως γρανίτης.
• Ανακατεργασμένες κονίες φυσικών πετρωμάτων.
• Σκυρόδεμα, το οποίο πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προδιαγραφές (
ASTM 936).
• Κεραμικά.
• Τούβλα.
• Τσιμεντόλιθοι.
Oι κυβόλιθοι είναι συνήθως συμπαγείς, με μορφή ορθογώνιου παραλληλεπιπέδου ή με άλλα σχήματα τέτοια, ώστε να επιτρέπουν την προσαρμογή των διαδοχικών στοιχείων μεταξύ τους. Oι γωνίες τους μπορεί να είναι οξείες, στρογγυλεμένες ή διαμορφωμένες με “κομμένη” γωνία. Κάθε σύστημα κυβόλιθων, εκτός από τα βασικά στοιχεία επίστρωσης, συνοδεύεται επίσης από ειδικά τεμάχια για τη διαμόρφωση περιμέτρων, σκαλοπατιών, μεταβολών στάθμης της επίστρωσης κ.ά. Ειδική περίπτωση στοιχείων επίστρωσης αποτελούν τα διάτρητα στοιχεία, τα οποία επιτρέπουν την αποστράγγιση του νερού που ρέει επάνω στην επίστρωση προς το έδαφος και τη φύτευση στα κενά τους.
Όλα τα τεχνητά στοιχεία επίστρωσης μπορεί να είναι χρωματισμένα μέσα στη μάζα τους ή να έχουν την άνω επιφάνειά τους διακοσμημένη με ανάγλυφα σχήματα, διακοσμητικά αδρανή κτλ. Ειδικοί κυβόλιθοι, οι οποίοι δημιουργούν την εντύπωση παλιάς πέτρας, μπορούν να δημιουργηθούν με τη “μηχανική γήρανση” των κοινών κυβόλιθων, δηλαδή με την επίδραση σ΄ αυτούς μηχανικών καταπονήσεων, οι οποίες καθιστούν ανώμαλες τις επιφάνειές τους και ακανόνιστες τις ακμές τους.
Η εναλλαγή υλικών και χρωμάτων στην ίδια επίστρωση δημιουργεί αισθητικό ενδιαφέρον και δίνει τη δυνατότητα για τη δημιουργία διακοσμητικών σχημάτων ή για τη σήμανση διαφορετικών χρήσεων.
Τοποθέτηση
Oι τρόποι τοποθέτησης των κυβόλιθων σε μια επίστρωση κρίνουν σε μεγάλο βαθμό την αισθητική εμφάνιση της επιφάνειας και σε κάποιο βαθμό την αντοχή της σε παραμορφώσεις. Oι τρόποι τοποθέτησης εξαρτώνται επίσης από το σχήμα των κυβόλιθων, το σχήμα της επιφάνειας που θα επιστρωθεί και την ποικιλία των διαθέσιμων στοιχείων.
• Oι κυβόλιθοι με ειδικές εγκοπές ή με περιμέτρους που προσαρμόζονται μεταξύ τους μπορούν να τοποθετηθούν μόνο με έναν τρόπο.
• Oι ορθογώνιοι κυβόλιθοι μπορούν να τοποθετηθούν έτσι, ώστε οι αρμοί τους να συμπίπτουν ή να εναλλάσσονται. Μπορούν επίσης να διαταχθούν με τη μορφή “ψαροκόκκαλου” 90° ή 45°. Η διάταξη αυτή, εκτός από το ενδιαφέρον αισθητικό αποτέλεσμα, κάνει τα ορθογώνια στοιχεία να “κλειδώνουν” μεταξύ τους, προσδίδοντας έτσι στην επίστρωση μεγαλύτερη αντοχή σε παραμορφώσεις. Για το λόγο αυτό, η διάταξη ψαροκόκκαλου είναι κατάλληλη για δρόμους επί των οποίων κινούνται οχήματα, που τείνουν να προκαλέσουν ερπυσμό της επίστρωσης κατά το φρενάρισμα και την επιτάχυνση.
• O συνδυασμός δύο ή περισσότερων τύπων ορθογώνιων κυβόλιθων παρέχει πολλές δυνατότητες τοποθέτησης. Oι δύο ή τρεις τύποι κυβόλιθων μπορούν να τοποθετηθούν διαδοχικά σε κάθε σειρά, με εναλλασσόμενους αρμούς μεταξύ των σειρών. Μπορούν επίσης να δημιουργηθούν διαδοχικές σειρές από στοιχεία ίδια μεταξύ τους, οι οποίες εναλλάσσονται με σειρές από διαφορετικά στοιχεία. Μπορεί εξάλλου δύο ή τρεις τύποι στοιχείων να τοποθετηθούν “ακανόνιστα”, επαναλαμβάνοντας ένα συγκεκριμένο μοτίβο.
• Για τη δημιουργία κυκλικών ή καμπύλων επιφανειών, οι κυβόλιθοι τοποθετούνται έτσι, ώστε να δημιουργούνται μεταξύ τους σφηνοειδείς αρμοί. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθούν ειδικοί κυβόλιθοι διαφόρων μεγεθών με σφηνοειδή ή τραπεζοειδή επιφάνεια. Μια άλλη επιλογή αποτελεί η χρήση των κοινών, ορθογώνιων κυβόλιθων σε συνδυασμό με κυβόλιθους σφηνοειδούς επιφάνειας. Η κατασκευή της επίστρωσης απλουστεύεται, αν το σύστημα διαθέτει ειδικά καμπυλόγραμμα στοιχεία τα οποία αποτελούν τμήματα κυκλικών δακτυλίων με διάφορες ακτίνες.
Περιμετρικά ερείσματα
Τα όρια της επίστρωσης κατασκευάζονται στο στάδιο της προετοιμασίας της. Υλοποιούνται με περιμετρικά ερείσματα, τα οποία μπορεί να είναι από χυτό σκυρόδεμα, φυσικούς λίθους ή βερνικωμένο ξύλο. Περιμετρικά ερείσματα μπορούν επίσης να δημιουργηθούν από ειδικές διατομές κατασκευασμένες από το ίδιο υλικό των κυβόλιθων, οι οποίες, ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες της επίστρωσης, στερεώνονται στο έδαφος ή σε βάση σκυροδέματος. Μπορεί ακόμη τα ερείσματα να διαμορφωθούν από απλούς κυβόλιθους, τοποθετημένους σε κατάλληλη θέση, επάνω σε βάση από σκυρόδεμα.
Η διαμόρφωση τοιχίων αντιστήριξης γίνεται από σκυρόδεμα ή από ειδικά στοιχεία μεγάλου μεγέθους. Μερικά από αυτά μπορεί να είναι διάτρητα για να δώσουν τη δυνατότητα φύτευσης.
Aπορροή του νερού
Η ελάχιστη κλίση απορροής των επιστρωμένων επιφανειών είναι 2%.
Ανάλογα με τη χρήση, το μέγεθος, και την κλίση των επιφανειών, καθώς και με τον τρόπο τοποθέτησης των κυβόλιθων, η απορροή του νερού μπορεί να γίνεται μέσα από τους αρμούς προς το έδαφος, από επιφανειακά κανάλια απορροής, από ειδικά σιφόνια ή ακόμη και με συνδυασμούς των πιο πάνω τρόπων.
Τα επιφανειακά κανάλια απορροής μπορούν να διαμορφωθούν με ειδικά τεμάχια γωνιακής διατομής με κλίση μεγαλύτερη από αυτή των αποστραγγιζόμενων επιφανειών ή ακόμη με την τοποθέτηση των κυβόλιθων έτσι, ώστε η μια ακμή της επιφάνειάς τους να βρίσκεται χαμηλότερα από τις υπόλοιπες. Για τη διαμόρφωση πλατύτερων καναλιών απορροής, ορθογωνικής ή τραπεζοειδούς διατομής, μια λουρίδα κυβόλιθων μπορεί να τοποθετηθεί έτσι, ώστε η άνω επιφάνεια των στοιχείων να βρίσκεται σε χαμηλότερη στάθμη σε σχέση με της υπόλοιπης επίστρωσης.
Κανάλια απορροής μπορεί να δημιουργηθούν κατά προτίμηση στις συναρμογές της επίστρωσης με τα στοιχεία, τα οποία ορίζουν την περίμετρό της και κατά μήκος των αξόνων που ορίζουν περιοχές, όπου οι κυβόλιθοι είναι τοποθετημένοι με διαφορετικό τρόπο.
Τα σιφόνια τοποθετούνται στο κέντρο περιοχών της επίστρωσης με χαμηλότερο υψόμετρο και διοχετεύουν το νερό από την επιφάνεια της επίστρωσης άμεσα σε υπόγειους αποστραγγιστικούς σωλήνες.
Σκαλοπάτια
Oι μεταβολές υψομέτρου μιας επίστρωσης διαμορφώνονται με ανάλογους τρόπους και υλικά, όπως και τα περιμετρικά ερείσματα. Στην περίπτωση που είναι επιθυμητό να διαμορφωθεί ράμπα, η διαφορά των επιπέδων γεφυρώνεται με έδαφος ή σκυρόδεμα κατάλληλης κλίσης, το οποίο στη συνέχεια επιστρώνεται κανονικά με κυβόλιθους ή με πλάκες.
Ως σκαλοπάτια χρησιμοποιούνται συνήθως ειδικά ορθογώνια στοιχεία μεγαλύτερου μεγέθους από το ίδιο υλικό των κυβόλιθων ή από λεπτότερα στοιχεία, με τα οποία γίνεται η επίστρωση σκαλοπατιών που έχουν κατασκευαστεί από σκυρόδεμα. Εξάλλου, οι διαφορές των επιπέδων μπορεί να διαμορφωθούν από ρίχτια οποιουδήποτε υλικού και στη συνέχεια τα πατήματα να επιστρωθούν με κοινούς κυβόλιθους ή ειδικά στοιχεία.
Oδηγίες τοποθέτησης
Η διαδικασία επίστρωσης των κυβόλιθων στο έδαφος περιλαμβάνει τα εξής στάδια:
• Σχεδιασμός. Η περιοχή που θα επιστρωθεί οριοθετείται και καθορίζονται οι κλίσεις απορροής.
• Προετοιμασία. Αν η επίστρωση πρόκειται να γίνει άμεσα επάνω στην επιφάνεια του εδάφους, τότε ο χώρος καθαρίζεται, ισοπεδώνεται και συμπυκνώνεται. Πιο απλή είναι η διαδικασία, όταν η επίστρωση πρόκειται να κατασκευαστεί επάνω σε βάση σκυροδέματος. Σε κάθε περίπτωση, κατασκευάζονται τα όρια της επίστρωσης.
Στη συνέχεια, δημιουργείται βάση, επάνω στην οποία επιστρώνεται λεπτή άμμος για την κατασκευή επίστρωσης διαπερατής στο νερό ή κατασκευάζεται υπόβαθρο ισχνού τσιμεντοκονιάματος για την κατασκευή επίστρωσης αδιαπέραστης στο νερό.
• Κατασκευή βάσης. Η βάση αποτελείται από καλά συμπυκνωμένα σκύρα οδόστρωσης και έχει πάχος ανάλογο με τη χρήση της επιφάνειας και την αποστραγγιστική ικανότητα του εδάφους. Η απορροή του νερού που εισχωρεί στην επίστρωση γίνεται είτε φυσικά επάνω στο έδαφος είτε με τη βοήθεια ειδικών αποστραγγιστικών σωλήνων, που τοποθετούνται μεταξύ της βάσης και του εδάφους. Σε περίπτωση κατασκευής αδιαπέραστης στο νερό, στη διαχωριστική επιφάνεια μπορεί να επιστρωθεί γεωμεμβράνη, η οποία εμποδίζει το νερό να εισχωρήσει στο έδαφος και να προκαλέσει πιθανή διάβρωσή του. Στην περίπτωση αυτή το νερό ρέει επάνω στη γεωμεμβράνη, ακολουθώντας τις κλίσεις που έχουν διαμορφωθεί στο έδαφος.
• Επίστρωση άμμου και ισοπέδωσή της. Στην περίπτωση αδιαπέραστης επίστρωσης, δημιουργείται υπόβαθρο ισχνού τσιμεντοκονιάματος.
• Τοποθέτηση των κυβόλιθων σύμφωνα με την επιθυμητή διάταξη. Για τη διατήρηση σταθερού πλάτους αρμών μεταξύ των στοιχείων, αυτά μπορεί να διαθέτουν ενσωματωμένες μικρές προεξοχές ή να συνοδεύονται από εξαρτήματα για τη διατήρηση της απόστασης, μορφής σταυρού ή Τ.
• Πίεση της επιφάνειας με δονητή, έτσι ώστε οι κυβόλιθοι να εισχωρήσουν στην άμμο ή στο τσιμεντοκονίαμα.
• Σκούπισμα της άμμου, ώστε να εισχωρήσει στους αρμούς, επανάληψη της δόνησης και απομάκρυνση της περίσσειας άμμου. Στην περίπτωση επίστρωσης αδιαπέραστης στο νερό, οι αρμοί αρμολογούνται με νέο τσιμεντοκονίαμα, το οποίο μπορεί να είναι ισχυρότερο από το αρχικό. Στην περίπτωση διάτρητων στοιχείων επίστρωσης, μετά την αρχική δόνηση, τα κενά γεμίζονται με φυτικό χώμα αναμειγμένο με σπόρους γρασιδιού.
Τα στάδια κατασκευής μιας επίστρωσης από κυβόλιθους μπορεί να προσαρμοστούν στις ειδικές συνθήκες του συγκεκριμένου έργου.
